< Pytanie dotyczące Księgi Kapłańskiej

Pytanie: Dlaczego w języku angielskim Księga Kapłańska nosi tytuł „Leviticus”?

Odp.: Angielska nazwa pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego „związany z Lewitami”. Nazwa hebrajska pochodzi od pierwszego zdania: „I On [Bóg] powołał”.

Pytanie: Jaki jest główny sens obecności tej księgi w dzisiejszej Biblii?

Odp.: Ponieważ zarówno Jezus, jak i wczesny Kościół uznawali Księgę Kapłańską za Słowo Boże, powinniśmy cenić tę księgę Tory jako Pismo Święte, niezależnie od tego, czy dostrzegamy w niej sens, czy nie.

W rzeczywistości studiowanie Księgi Kapłańskiej dostarcza tak wielu lekcji dotyczących świętości, że można by ją niemal nazwać „ilustrowanymi lekcjami świętości”.

P: Jakie są różne sposoby rozumienia Księgi Kapłańskiej?

Odp.: Istnieje co najmniej pięć poziomów, na których można postrzegać Księgę Kapłańską.

Tajemnica: Bóg jest niezwykle łaskawy i wyrozumiały, ale niektórzy próbują postrzegać Go wyłącznie jako łaskę, nie rozumiejąc, dlaczego ta łaska jest potrzebna. Bóg jest święty, a jeśli nie będziemy święci, nikt nie ujrzy Pana (List do Hebrajczyków 12:14). Bez zrozumienia tego kluczowego aspektu charakteru Boga oraz naszego własnego charakteru Księga Kapłańska pozostanie „zamkniętą księgą”, dającą niewiele wskazówek co do tego, dlaczego w ogóle istnieje.

Zasady, by podobać się Bogu: Na podstawowym poziomie niektórzy dostrzegają jedynie zbiór zasad ceremonialnych i osobistych, których Izraelici mieli przestrzegać. Tak właśnie jest, a Bóg traktował te zasady poważnie, ale to także znacznie więcej.

Starożytna mądrość dotycząca życia: Ludzie, przyglądając się Księdze Kapłańskiej, dostrzegali w niej wielką mądrość dotyczącą zachowania zdrowia, zwłaszcza w niehigienicznych warunkach, gdzie brakowało wody do mycia. Zwierzęta i ludzie często zarażali się pasożytami obecnymi w surowym mięsie, które spożywali. Ogólnie rzecz biorąc, zabronione było spożywanie zwierząt, które żywiły się padliną, owadami i innymi zwierzętami. Podczas gdy egipscy władcy czasami poślubiali swoje siostry, Księga Kapłańska wyraźnie zabraniała małżeństw w najbliższej rodzinie. Szczegółowe przepisy dotyczące chorób skóry były nie tylko mądre, ale i niezwykle ważne w sytuacji, gdy wiele osób przebywało razem w klimacie, w którym brakowało wody do mycia. Jednak w przypadku innych zasad nie dostrzegamy żadnego praktycznego, doczesnego powodu. Być może takiego powodu w ogóle nie było. Być może jedynym powodem było przypomnienie ludowi, że oni również mieli być oddzieleni i święci dla Boga. Księga Kapłańska jest mądrą księgą, ale jest to raczej księga ilustrująca świętość niż księga poświęcona praktykom zdrowotnym.

Ogólne wnioski dotyczące świętości: Świętość – czy to świętość Boga, czy nasze święte życie – nie jest łatwa do pojęcia; być może właśnie dlatego Bóg poświęcił jej całą księgę, by ją wyjaśnić. Izraelici wychodzący z Egiptu wywodzili się z kultury, która wykazywała mniej szacunku dla swoich bożków niż większość innych. Kiedy Egipcjanie modlili się do swoich posągów o pomoc, a pomoc nie nadchodziła, czasami biczowali posąg. Księga Kapłańska pokazuje jednak, że prawdziwy Bóg odróżnia się od zwyczajności życia. Nie mogli po prostu składać Bogu ofiar; mogli je składać wyłącznie w określony sposób. Jeśli chodzi o poród, jedzenie i obrzędy religijne, istniał tylko jeden sposób – sposób Boży. Księga Kapłańska 22 to cały rozdział pokazujący, jak ktoś mógł zrezygnować z czegoś, by złożyć ofiarę, a mimo to mogła ona być nieprzyjmowalna. Dzisiaj, gdy chcemy służyć Bogu na swój sposób, na własnych warunkach, powinniśmy uważać, aby nasze wysiłki – nawet jeśli składamy ofiary – nie okazały się nieprzyjmowalne, jeśli nie mamy pojęcia o świętości. Każdy z nas jest powołany do świętości (1 List Piotra 1:15-16), a jako wspólnota – do bycia świętym ludem (1 List Piotra 2:9). Prowadząc święte życie, które odzwierciedla świętość Boga, sami możemy stać się przykładem świętości (2 List do Koryntian 1:12), listami Chrystusa napisanymi przez Ducha Świętego (2 List do Koryntian 3:3).

Konkretne motywacje i wzorce w naszej służbie Bogu: Biblia zawiera tak wiele mądrości, że dojrzali chrześcijanie powinni zwracać uwagę na równowagę: czy skupiamy się na jednym aspekcie poznawania, kochania i służenia Bogu, zaniedbując inne aspekty? Księga Kapłańska ukazuje wiele różnych sposobów służenia Bogu, a dojrzewający chrześcijanin może je wszystkie doceniać, czerpać z nich pokarm duchowy i uczyć się przez nie wielbić Boga.

P: Jaki jest zarys Księgi Kapłańskiej?

Odp.: Księga Kapłańska jest środkową księgą Pięcioksięgu i można ją podzielić na pięć części.

I. Pięć rodzajów ofiar składanych Bogu (Kpł 1–7)

A. Ofiara całopalna („Olah”) – wyraz całkowitego oddania się (Kpł 1:1-17)

1. Młody byk (Kpł 1:1-9)

2. Baranek lub kozioł (Kpł 1:10-13)

3. Gołąb lub gołębica (Kpł 1:14-17)

B. Ofiara zbożowa (Minchah) – pamiątka na cześć Boga (Kpł 2:1-16)

1. Nieupieczona mąka, oliwa i kadzidło (Kpł 2:1-3)

2. Upieczona mąka z oliwą (Kpł 2:4-10)

Uwaga: Bez drożdży, ale z solą (Kpł 2:11-13)

3. Pierwsze owoce zmielonego ziarna, oliwy i kadzidła (Kpł 2:14-16)

C. Ofiara pokojowa (Zebach Shalamim) – wdzięczność, śluby i dobrowolna ofiara (Kpł 3:1-16)

1. Krowa lub krowa (Kpł 3:1-5)

2. Baranek lub koźlę, samiec lub samica (Kpł 3:6-16)

a. Baranek (Kpł 3:6-11)

b. Koza (Kpł 3:12-16)

Uwaga: w żadnym wypadku nie wolno spożywać tłuszczu ani krwi (Kpł 3:17)

D. Ofiara przebłagalna (Chattat) – wyznanie grzechów i przebłaganie (Kpł 4:1-5:13)

1. Grzech namaszczonego kapłana: młody byk (Kpł 4:1-12)

2. Grzech wspólnoty: młody byk (Kpł 4:13-21)

3. Grzech przywódcy: kozioł (Kpł 4:22-26)

4. Grzechy indywidualne popełnione nieumyślnie: koza lub jagnię (Kpł 4:27-35)

5. Milczenie, dotknięcie nieczystości, bezmyślne przysięgi: jagnię lub koza (Kpł 5:1-6)

6. Uwagi dotyczące ubogich: dwie gołębie, gołębie domowe lub mąka (Kpł 5:7-13)

E. Ofiara przebłagalna („Asham”) – przebaczenie grzechów przeciwko świętości: baran (Kpł 5:14-6:7)

1. Nieumyślne grzechy przeciwko świętym rzeczom Bożym (Kpł 5:14-16)

2. Nieumyślny grzech przeciwko Bożym przykazaniom (Kpł 5:17-19)

3. Oszukanie bliźniego i zwrot +1/5 wartości (Kpł 6:1-7)

II. O byciu kapłanem (Kpł 8-10)

A. Poświęcenie kapłanów (Kpł 8)

1. Przygotowanie do poświęcenia (Kpł 8:1-13)

2. Ofiara z byka (Kpł 8:14-17)

3. Pierwsza ofiara z barana (Kpł 8:18-21)

4. Druga ofiara z barana (Kpł 8:22-30)

5. Posiłek i oczekiwanie (Kpł 8:31-36)

B. Służba kapłanów (Kpł 9)

1. Prywatne pouczenia (Kpł 9:1-4)

2. Służba publiczna (Kpł 9:5-22)

3. Zadowolenie Boga (Kpł 9:23-24)

C. Pomyłki kapłanów (Kpł 10)

1. Świadome postępowanie na własną rękę (Kpł 10:1-3)

2. Kontynuowanie służby po tym, jak inni ponieśli porażkę (Kpł 10:4-15)

3. Postawa wobec nieumyślnego zgrzeszenia (Kpł 10:16-20)

III. Święte prawa dotyczące poszczególnych osób (Kpł 11-20)

A. Nasza dieta (Kpł 11)

1. Zwierzęta lądowe (Kpł 11:1-8)

2. Owoce morza (Kpł 11:9-12)

3. Ptaki (Kpł 11:13-23)

4. Zwierzęta nieczyste (Kpł 11:24–44)

B. Poród (Kpł 12)

C. Choroby skóry i pleśń (Kpł 13-14)

1. Choroby skóry (Kpł 13:1-46)

2. Trąda (Kpł 13:47-59)

3. Oczyszczenie z choroby skóry (Kpł 14:1-32)

4. Oczyszczenie z pleśni (Kpł 14:34–54)

D. Wydzieliny (Kpł 15)

E. Jom Kippur (Dzień Pojednania) (Kpł 16)

F. Zakaz spożywania krwi (Kpł 17)

G. Niedozwolone stosunki seksualne (Kpł 18)

1. Niedozwolone stosunki seksualne (Kpł 18:1-20)

2. Zakaz składania ofiar z dzieci na cześć Molocha (Kpł 18:21)

3. Zakaz homoseksualizmu (Kpł 18:22)

4. Zakaz stosunków ze zwierzętami (Kpł 18:23)

5. Nie naśladujcie narodów, które was otaczają (Kpł 18:24-30)

H. Przepisy dotyczące relacji z innymi (Kpł 19)

I. Molech, spirytyzm i niemoralność (Kpł 20)

1. Zakaz składania ofiar z dzieci na cześć Molecha (Kpł 20:1-5)

2. Nie bądź medium, lecz bądź święty (Kpł 20:6-8)

3. Nie przeklinaj rodziców (Kpł 20:9)

4. Cudzołóstwo, w tym z krewnymi małżonka (Kpł 20:10-12)

5. Zakaz homoseksualizmu (Kpł 20:13)

6. Niedozwolone stosunki seksualne (Kpł 20:14-21)

a. Zakaz stosunków ze zwierzętami (Kpł 20:15-16)

7. Błogosławieństwa i przekleństwa (Kpł 20:22-26)

8. Skazywanie na śmierć medium (Kpł 20:27)

IV. Święte prawa dla kapłanów (Kpł 21-22)

1. Kapłani i ich rodziny (Kpł 21)

2. Czego nie wolno kapłanom i ludowi (Kpł 22)

V. Świętość ma również charakter zbiorowy (Kpł 23-27)

A. Święta i dni święte na cześć Pana (Kpł 23)

1. Szabat (Kpł 23:3)

2. Pascha i przaśniki (Kpł 23:4-8)

3. Święto Pierwszych Owoców (Kpł 23:9-14)

4. Święto Tygodni (Kpł 23:15-22)

5. Święto Trąbek (Kpł 23:23-25)

6. Dzień Pojednania (Kpł 23:26-32)

7. Święto Namiotów (Kpł 23:33-44)

B. Nasza nieustanna świętość (Kpł 24:1-9)

C. Kamienowanie za bluźnierstwo (Kpł 24:10-23)

D. Szczególne lata szabatu i jubileuszu (Kpł 25)

1. Rok szabatu (Kpł 25:1-7)

2. Jubileusz w 50. roku (Kpł 25:8-17)

3. Obfitość w latach szabatowych (Kpł 25:18-23)

4. Wykup w latach jubileuszowych (Kpł 25:24-54)

E. Konsekwencje przestrzegania Prawa (Kpł 26)

1. Nagroda za posłuszeństwo (Kpł 26:1-13)

2. Kara za nieposłuszeństwo (Kpł 26:14-39)

3. Przyjęcie ich skruchy (Kpł 26:40-46)

F. Poświęcenie i wykup dla Pana (Kpł 27)

Pytanie: Czego możemy się dzisiaj nauczyć z ofiary całopalnej opisanej w Księdze Kapłańskiej 1?

Odp.: Ofiara całopalna była ofiarą całkowitą: nikt nie mógł zjeść ani w żaden inny sposób wykorzystać żadnej jej części. Ale czy ktoś mógłby prowadzić handel z Bogiem?

Załóżmy, że młody byk ważył 1000 funtów. Można by argumentować, że skoro każda część zwierzęcia była miłą Bogu wonią, ktoś mógłby po prostu zjeść tego byka, a Bogu ofiarować 1000 funtów ogonów od innych byków. Jednak nie tego wymagał Bóg. On wymagał całego zwierzęcia, a nie tylko resztek. Dzisiaj niektórzy chętnie służą Bogu swoimi „resztkami”: nadwyżką pieniędzy, niewykorzystanymi talentami i wolnym czasem, kiedy nie mają nic lepszego do roboty. Ale to nie jest to, czego wymaga Bóg. Bóg wymaga całkowitego oddania.

Powiedzmy, że ktoś naprawdę chciał zaimponować Bogu, więc zjadł twardsze części niektórych byków, a Bogu ofiarował 1 000 funtów najlepszych części z pięciu byków. Ale to również nie było tym, czego wymagał Bóg. Nie wymagał On, abyś pracował na śmierć, by kupić pięć byków, ale wymagał całego jednego byka. W rzeczywistości niektóre elementy naszej służby, które możemy uważać za mniej wartościowe, a jednak najtrudniej nam się z nich zrezygnować, mogą być tymi, które Bóg ceni najbardziej. Bóg wymagał tylko jednego zwierzęcia, ale wymagał całego zwierzęcia. Dzisiaj mogą istnieć inni ludzie obdarzeni większymi darami, talentami i pieniędzmi, a Bóg nie wymaga od nas, byśmy oddawali Mu to, co mają inni, a my nie. Jednak nasz Pan wymaga od nas, byśmy oddali Mu całe nasze życie.

Jako chrześcijanie nie składamy dziś w ofierze byków, owiec, kóz ani ptaków. Zamiast składać ofiary z martwych zwierząt, List do Rzymian 12:1 mówi, że mamy ofiarować nasze ciała jako żywe ofiary Bogu. Z Bogiem nie ma miejsca na targowanie się. Ale dlaczego mielibyśmy tego chcieć? Bóg w swojej łasce dał nam tak wiele, zarówno w tym życiu, jak i na wieczność, że oddanie Mu wszystkiego, co mamy, jest w rzeczywistości znikome w porównaniu z tym, co nam obiecał.

Pytanie: Czy wszystkie te szczegółowe opisy ofiar w Księdze Kapłańskiej 1–7 wskazują, że tekst ten powstał w V wieku p.n.e., skoro, jak twierdził Julius Wellhausen, mieli wystarczająco dużo czasu, by rozwinąć kult świątynny i opracować wszystkie te szczegóły?

A: Wcale nie. Twierdzenie Wellhausena zakłada, że przed tym czasem ludzie nie byli wystarczająco inteligentni, by posiadać wyrafinowane systemy ofiarne. Jednak już w XV wieku p.n.e. na ugarickich tabliczkach z Ras Shamra pojawiają się terminy takie jak „ofiara ogniowa”, „ofiara pokojowa”, „ofiara za grzech”, „ofiara za przewinienie”, a być może nawet „ofiara podnoszona”. Wspomina się w nich również o gotowaniu koźlęcia w mleku matki.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 1:3, 5, 10; 5:15; 22:19 wymagano, aby ofiarą całopalną były zwierzęta płci męskiej, a nie żeńskiej?

Odp.: Pismo Święte mówi jedynie, że taka była wola Boga. W Księdze Kapłańskiej 3:1 do ofiar nadawały się zarówno samce, jak i samice, a w Księdze Kapłańskiej 4:32 odpowiednia była wyłącznie samica jagnięcia. Na marginesie, słowo „pokuta” (kipper) pojawia się prawie 50 razy w Księdze Kapłańskiej i około 50 razy więcej w pozostałej części Starego Testamentu, zgodnie z „The Expositor’s Bible Commentary”, tom 2, str. 538.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 2:11 żadna ofiara nie mogła zawierać zakwasu (drożdży) ani miodu?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednak gdy jako dwunastolatek zaczynałem interesować się chemią, dowiedziałem się, jak nieprzyjemny zapach wydzielają spalające się cukry, a miód składa się głównie z cukru. W Biblii drożdże często symbolizują rzeczy, które się rozrastają, takie jak tradycja i nauki faryzeuszy.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 1:14 nie określono konkretnie ptaków płci męskiej?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednym z możliwych powodów jest to, że u wielu dzikich ptaków trudno jest określić płeć.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 1:17 i 5:8 kapłan nie może przeciąć ptaka na pół?

Odp.: Pismo Święte mówi jedynie, że Bóg tak tego chce. Również w Księdze Rodzaju 15:10 Abraham nie miał rozcinać ptaków na pół podczas swojej ofiary.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 2:13 nakazuje się posypywać ofiary solą?

Odp.: Pismo Święte mówi jedynie, że taka była wola Boga. Oto jednak kilka możliwych powodów.

1. Sól była cennym towarem w starożytnym świecie.

2. Kapłani i Lewici spożywali część ofiar i oni również potrzebowali soli. (Księga Kapłańska 6:16-18,26; 7:6-9)

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 3:2 krew z ofiary była skrapiana na ołtarzu, czy też wylewana, jak w Księdze Powtórzonego Prawa 12:27?

Odp.: Istnieją dwa poglądy.

„Wylano” a „wylewano”: Pierwszy pogląd, który w książkach Haleya „Alleged Discrepancies of the Bible” (str. 219–220) oraz „When Critics Ask” (str. 89) przypisuje się średniowiecznemu żydowskiemu uczonemu Majmonidesowi, zwraca uwagę, że czasowniki to „wylano/skropiono” w przeciwieństwie do „wylewano”. Zatem niewielką ilość krwi pokropiono na ołtarzu, a resztę wylano na ziemię.

Późniejszy okres: Trzy kwestie do rozważenia:

Księga Kapłańska 3:2 wyraźnie wspomina o ofiarach zabijanych przy Namiocie Spotkania, który był używany tylko przed wkroczeniem do Ziemi Obiecanej.

Księga Powtórzonego Prawa 12:1, 18, 27 wyraźnie wspomina o ofiarach składanych w wyznaczonym miejscu po wkroczeniu do Ziemi Obiecanej. Księga Powtórzonego Prawa 12:8 wyraźnie stwierdza, że niektóre przepisy dotyczące ofiar ulegną zmianie po wkroczeniu do Kanaanu.

Dlaczego? Pismo Święte nie wyjaśnia, dlaczego Bóg chciał tej zmiany, ale możemy spekulować. Wszyscy mieli składać ofiary ze zwierząt jadalnych w Namiocie Spotkania, który znajdował się na otwartej przestrzeni. Wylewanie tam całej krwi mogło powodować problemy logistyczne. Później, w Księdze Powtórzonego Prawa 12:21-22, po wkroczeniu do Kanaanu udzielono pozwolenia na zabijanie zwierząt z dala od centrum kultu. Ponieważ zabijano mniej zwierząt i prawdopodobnie zapewniono odpowiednie miejsce na krew w stałej świątyni, krew można było teraz wylewać.

Pytanie: Skoro w Księdze Kapłańskiej 4 napisano, że Jezus musiał umrzeć, aby odpokutować za nasze grzechy, to co z ofiarą przebłagalną, która odpokutowywała za grzechy w Starym Testamencie?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę dwie kwestie.

1. Ofiary Starego Testamentu jedynie zakrywały grzech, a nie usuwały go.

2. Ofiary za grzechy w Starym Testamencie dotyczyły wyłącznie nieumyślnych i nieprzemyślanych grzesznych czynów oraz stanu nieczystości. Nie istniała ofiara za grzech popełniony z własnej woli. (Księga Liczb 15:22-30; 35:31)

P: Jak sprawiedliwy Bóg może w Księdze Kapłańskiej 4:13 uznać ludzi za winnych grzechów nieumyślnych?

Odp.: Pismo Święte podaje nam trzy punkty dotyczące grzechu nieumyślnego.

1. Gdy ktoś popełnia grzech nieumyślnie, nie oznacza to, że był on lub ona niewinny. Mogło się zdarzyć, że gdy osoba ta zorientowała się, iż zgrzeszyła, cieszyła się z tego, że to uczyniła. Aby pokazać, że tak nie jest, osoba ta składała ofiarę. (Księga Powtórzonego Prawa 21:1-9)

2. Zarówno Biblia, jak i współczesne prawo uznają, że niektóre nieumyślne czyny nadal mają charakter przestępczy. Nieumyślne spowodowanie śmierci oraz lekkomyślne narażanie życia innych zasługują na karę, nawet jeśli sprawca nie pragnął śmierci ofiary (Księga Liczb 35:22-28). Karą za nieumyślne spowodowanie śmierci było przymusowe przebywanie w mieście schronienia do czasu śmierci urzędującego arcykapłana.

3. Niezależnie od tego, czy czyn był umyślny, czy nie, jeśli osoba popełniająca grzech nie miała możliwości dowiedzieć się, że jest to zło, List do Rzymian 4:15 i 5:13 mówią, że grzech nieumyślny nadal jest grzechem, ale grzech nie jest poczytany tam, gdzie nie ma prawa.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 4:14 zgromadzenie miało złożyć w ofierze za grzech tylko młodego byka, czy też zarówno młodego byka, jak i młodego kozła, jak podano w Księdze Liczb 15:24?

Odp.: W obu przypadkach kontekstem jest cała wspólnota, ale

a) Księga Kapłańska 4:14 odnosi się do czasów Wyjścia

b) Księga Liczb 15:24 odnosi się do tego okresu i wszystkich przyszłych pokoleń.

Możemy tu dostrzec lekcję dotyczącą łaskawego postępowania Boga wobec ludzi. Mniejsza ofiara w Księdze Kapłańskiej miała miejsce, gdy Prawo było dla nich wciąż stosunkowo nowe, a większa ofiara w Księdze Liczb – po tym, jak powinni byli już się nauczyć. Najwyraźniej Bóg nie tylko rozróżnia, czy ktoś postąpił źle umyślnie, czy nieumyślnie, ale w przypadku grzechów nieumyślnych rozróżnia również, ile czasu dana osoba miała na to, by nauczyć się, co jest słuszne.

Książki „When Critics Ask” (str. 105) oraz „Haley’s Alleged Discrepancies of the Bible” (str. 242) podają nieco inną odpowiedź. Księga Kapłańska 4:14 odnosi się konkretnie do „popełnienia” zła, czyli grzechów „działania”. Księga Liczb 15:24 odnosi się konkretnie do nieprzestrzegania przykazania, czyli grzechów „zaniechania”.

Pytanie: Co oznacza Księga Kapłańska 5:1?

Odp.: Gdy następuje publiczne wezwanie świadków, a dana osoba milczy na temat tego, co widziała, jest to grzech. Kolejne zdanie, mówiące, że zostanie pociągnięta do odpowiedzialności, może mieć surowe konsekwencje. Jeśli niewinna osoba zostanie niesłusznie stracona z powodu milczenia świadka, wówczas świadek ten jest prawdopodobnie winny morderstwa.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 5:13, 9:7, 16:16, 24, 32-33 oraz 17:11; 23:28 to kapłan dokonywał przebłagania za lud, czy też uczynił to Chrystus w Liście do Hebrajczyków 10:1-4?

Odp.: Ofiary Starego Testamentu dokonywały przebłagania za grzechy w tym sensie, że zakrywały grzech, ale go nie usuwały. List do Hebrajczyków 9:9-10 mówi, że te zewnętrzne czynności nie oczyszczały wewnętrznie sumienia czciciela. Działały one tylko do czasu przyjścia Chrystusa.

Ci, którzy się z tym nie zgadzają, niech pamiętają, że w Ewangelii św. Jana 1:29-31 Jan Chrzciciel powiedział w obecności Jezusa: „Oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata!”. Jezus nie poprawił Jana. Piotr powiedział coś podobnego w 1 Liście Piotra 1:19. Jedna z czterech poniższych opcji musi być prawdziwa:

1. Jan mylił się, mówiąc to

2. Jan miał rację

3. Jan miał rację, ale znaczenie było inne, lub

4. Ewangelia Jana została zafałszowana w tej kluczowej kwestii.

Jeśli 1, to Jezus dopuścił się zaniedbania, nie poprawiając go, a Bóg dopuścił się zaniedbania, nie poprawiając Jana, apostoła Jezusa.

Jeśli 2, to powinniśmy wierzyć w to, co tam jest napisane.

Jeśli 3, to brzmi to jak celowe fałszerstwo (kłamstwo), ponieważ przez 1400 lat Izraelici dokładnie wiedzieli, co oznaczało „baranek ofiarny Boży”.

Jeśli 4, to musiało to być nieznane wczesnym chrześcijanom, ponieważ nikt z nich tego nie twierdził. Tekst ten nie mógł ulec zniekształceniu po latach 150–200 n.e., ponieważ dysponujemy wieloma rękopisami zawierającymi 1 rozdział Ewangelii św. Jana, z których najwcześniejszym zachowanym jest Papirus Bodmera II, datowany na lata 150–200 n.e. Posiadamy również tekst tego wersetu zapisany przez Orygenesa (225–254 n.e.) i Chryzostoma (ok. 407 n.e.). Gdyby tekst ten został zafałszowany, oznaczałoby to, że Bóg musiałby chcieć lub przynajmniej pozwolić, by wszyscy Jego wyznawcy byli przez cały ten czas wprowadzani w błąd.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 5:15 ofiara była składana Bogu, czy też kapłanom, jak mówi Księga Kapłańska 5:18?

Odp.: Ponieważ Izraelici nie mogli sami wejść do Nieba, a kapłani reprezentowali Boga, złożenie ofiary bezpośrednio kapłanom było sposobem ustanowionym przez Boga na składanie Mu ofiar. W książce Haleya „Rzekome rozbieżności w Biblii” (str. 245) stwierdza się po prostu, że kapłan pełnił rolę pełnomocnika Boga. Zasadniczo tę samą odpowiedź można znaleźć w książce „Kiedy krytycy pytają” (str. 89).

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 5:16, gdy ktoś nieumyślnie zgrzeszył w związku z ofiarami, nakładano karę w postaci „piątej części”?

Odp.: Pismo Święte tego właściwie nie wyjaśnia. Wina tej osoby nie była zamierzona, ale powinna była lepiej znać Prawo. Piątą część dodawano również jako zadośćuczynienie, jeśli ktoś zdobył mienie poprzez kłamstwo lub oszustwo (Księga Kapłańska 6:5).

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 6:13 ogień nie powinien nigdy zgasnąć?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Mogło to jednak symbolizować zarówno potrzebę nieustannej ofiary, jak i możliwość składania ofiar Bogu w dowolnym momencie.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 7:1-2 i 8:17 zwierzęta zabijano poza obozem, a popiół wynoszono poza obóz (Księga Kapłańska 6:11)?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednak ciała i popiół były usuwane z miejsc, w których ludzie jedli, spali i mieszkali. List do Hebrajczyków 13:11-13 wspomina, że Jezus został ukrzyżowany poza bramą miasta (w hańbie), podobnie jak ciała zwierząt były spalane poza obozem.

P: Czy zgodnie z Księgą Kapłańską 7:15 cała ofiara pokojowa musi zostać spożyta tego samego dnia, czy też część z niej można spożyć również następnego dnia, jak mówią Księga Kapłańska 7:16-17 i Księga Kapłańska 19:6?

Odp.: W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Księga Kapłańska 7:16 rozróżnia dwa rodzaje ofiar pokojowych: ofiary dziękczynne oraz ofiary dobrowolne, składane z własnej woli.

2. Ofiarę pokojową w ramach dziękczynienia należy w całości spożyć tego samego dnia, jak mówi Księga Kapłańska 7:15.

3. Ofiarę pokojową złożoną dobrowolnie lub z własnej woli można również spożyć następnego dnia, jak mówią zarówno Księga Kapłańska 7:16-19, jak i Księga Kapłańska 19:6.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 7:23-25 nie wolno było spożywać tłuszczu zawartego w mięsie, a co z niewidocznymi fragmentami tłuszczu w mięsie?

Odp.: Pismo Święte nie wyjaśnia, dlaczego Bóg tak nakazał. Wiemy jednak dzisiaj, że duże ilości tłuszczu, zwłaszcza tłuszczów nasyconych zawartych w czerwonym mięsie, nie są zdrowe dla ludzi. Chociaż pewnej ilości tłuszczu nie da się uniknąć, spożywanie mikroskopijnych ilości znacznie różni się od spożywania czystego smalcu.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 7:26-27 i 17:10-14 Izraelici nie mogli spożywać krwi?

Odp.: W rzeczywistości nakaz ten pojawił się po raz pierwszy w Księdze Rodzaju 9:4 i nie dotyczył on wyłącznie Izraelitów, lecz wszystkich ludzi. Ponadto w Dziejach Apostolskich 15:20 wczesny Kościół nakazał wszystkim, aby nie spożywali krwi.

Odpowiedź znajduje się w Księdze Rodzaju 9:4 oraz Księdze Kapłańskiej 17:11,14. Życie jest w krwi i to właśnie poprzez krew dokonywa się za nas przebłaganie. W czasach Starego Testamentu krew zakrywała grzechy ludzi (List do Hebrajczyków 9:22), aż do momentu, gdy krew Chrystusa została przelana za nas.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 7:30-31, 8:16,20 oraz 16:25 nakazano spalać tłuszcz?

Odp.: Pismo Święte mówi, że był to miły zapach (Księga Kapłańska 8:28). Tak jak tłuszcz kapiący na ruszcie podczas grillowania ma przyjemny zapach i wytwarza dym, tak spalenie tłuszczu w ofiarach prawdopodobnie miało podobny efekt.

P: Skoro w Księdze Kapłańskiej 7:36 oraz 16:31, 34 przepisy dotyczące ofiar miały obowiązywać Izraelitów na zawsze, dlaczego żydowscy chrześcijanie zaprzestali ich przestrzegania, o czym mowa w Dziejach Apostolskich 15:1-29?

Odp.: W rzeczywistości ofiary były składane Bogu nie przez lud, ale przez kapłana. Dzisiaj jest tak samo. Potrzebujemy ofiary, która jest składana Bogu przez naszego kapłana. Mamy ją w naszym Arcykapłanie, Chrystusie Jezusie, jak sugeruje Ewangelia Jana 1:29 oraz pokazują List do Hebrajczyków 8–10 i 1 List Jana 2:2.

P: Czym były Urim i Tummim, o których mowa w Księdze Kapłańskiej 8:8, Księdze Powtórzonego Prawa 33:8, Księdze Ezdrasza 2:63 i Księdze Nehemiasza 7:65?

Odp.: Cel: W tamtych czasach Urim i Tummim były środkiem, za pomocą którego arcykapłan ustalał wolę Bożą w danej sprawie (Księga Wyjścia 28:30; Księga Liczb 27:21). Czasami Bóg milczał poprzez Urim i Tummim (1 Księga Samuela 28:6).

Opis: Były one częścią napierśnika, w którym znajdowało się dwanaście kamieni, po jednym dla każdego z dwunastu plemion Izraela.

Jak to działało: Nie posiadały one żadnej własnej mocy, ale działały tylko dlatego, że Bóg postanowił używać ich do przekazywania wiadomości. Jak to działało? Nie wiemy. Żydowski historyk Józef Flawiusz, piszący około 93–94 r. n.e., uważał, że Bóg sprawiał, iż kamienie rozjaśniały się w odpowiednim momencie.

Pytanie: Jak w Księdze Kapłańskiej 9:12-13 mogli zabić zwierzę i złożyć ofiarę całopalną na ołtarzu, skoro była ona już spalona?

Odp.: Ofiary całopalne to bydło, owce lub kozy, które mają zostać zabite i spalone, jeszcze zanim zostaną spalone.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 10:1-2 i Księdze Liczb 3:4 Bóg zabił synów Aarona, Nadaba i Abihu, którzy złożyli Bogu nieautoryzowany ogień?

Odp.: Bóg bardzo poważnie traktuje oddawanie Mu czci. To, że mieli czelność odrzucić ściśle określony przez Boga sposób oddawania czci i świadomie uczynili to, do czego nie mieli upoważnienia, zostało ukarane jako przykład dla innych. List do Hebrajczyków 12:18-23 mówi nam, że teraz jest inaczej. Podczas gdy oni oddawali cześć na górze, gdzie płonął ogień, od czasu zmartwychwstania Jezusa przychodzimy dziś z ufnością na radosne zgromadzenie.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 10:6 Aaron nie mógł opłakiwać swoich własnych dzieci?

Odp.: Księga Kapłańska 21:1-4 mówi, że kapłani mogli stać się nieczyści z powodu śmierci własnych dzieci. Jednak Księga Kapłańska 21:10-12 stwierdza, że arcykapłan nie mógł stać się nieczysty w ogóle, nawet z powodu śmierci własnego ojca i matki.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 10:16-20 Mojżesz był zły na Aarona i dlaczego potem się uspokoił?

Odp.: Biorąc pod uwagę, że Bóg zabił dwóch synów Aarona za niewłaściwe ofiary, Mojżesz był prawdopodobnie zarówno zły na Aarona, jak i obawiał się, że może spotkać go ten sam los. Jednak gdy stało się dla Mojżesza jasne, że błąd Aarona był przypadkowy i że Aaron tego żałował, Mojżesz, który znał serce Boga, nie martwił się.

P: Jakie jest podsumowanie przepisów żywieniowych zawartych w Księdze Kapłańskiej 11 i Księdze Powtórzonego Prawa 14?

Odp.: Oto krótkie podsumowanie.

Żadnego tłuszczu – Księga Kapłańska 7:23-25

Żadnej krwi – Księga Rodzaju 9:4; Księga Kapłańska 7:26-27; 17:10-14; 19:26

Niektóre zwierzęta roślinożerne o rozszczepionych kopytach, które dodatkowo przeżuwają pokarm, są dozwolone. Wielbłądy, góralki, króliki i świnie nie są dozwolone – Księga Kapłańska 11:3-8; Księga Powtórzonego Prawa 14:6-8. Na marginesie należy dodać, że świnie są nosicielami tasiemców, włośnicy, różycy i duru brzusznego.

Tylko ryby, żadnych owoców morza, chyba że mają zarówno płetwy, jak i łuski. Żadnych krabów, homarów, krewetek, węgorzy, rekinów ani delfinów (Księga Kapłańska 11:9-12; Księga Powtórzonego Prawa 14:9-10). Na marginesie warto dodać, że zakazane zwierzęta to zazwyczaj padlinożercy.

Żadnych orłów, jastrzębi, sępów, kanii, sów, kormoranów, łabędzi, pelikanów, bocianów ani nietoperzy (Księga Kapłańska 11:13-19; Księga Powtórzonego Prawa 14:11-18). Na marginesie, wiele z tych ptaków było padlinożercami, a te, które nimi nie były, żywiły się szczurami, myszami i innymi padlinożercami.

Niewiele owadów – jedynie niektóre szarańcze, koniki polne i chrząszcze. Żadnych mrówek ani karaluchów w czekoladzie (Księga Kapłańska 11:20-23; Księga Powtórzonego Prawa 14:19). Możesz więc powiedzieć żonie, że dziś na kolację zrezygnujesz z karaluchów. ;-)

Różne: żadnych szczurów, łasic, żółwi, jaszczurek, ślimaków ani kretów (Księga Kapłańska 11:26-31).

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 11 i Księdze Powtórzonego Prawa 14 Mojżesz mógł czerpać swoje zasady dotyczące zdrowia od Egipcjan?

Odp.: Nie ma mowy. Egipskie praktyki zdrowotne zostały dobrze udokumentowane i zachowały się do dziś. Istnieje wiele wzmianek o leczniczych właściwościach krwi robaków, magicznej wody, odchodów much i obornika, ale (na szczęście) nie ma ich w Starym Testamencie. W tekstach egipskich nie ma żadnej wzmianki o praktykach sanitarnych znanych ze Starego Testamentu.

Egipcjanie dysponowali jednak pewną zaawansowaną wiedzą, znając 48 rodzajów operacji chirurgicznych. W Biblii również nie ma na to żadnych dowodów.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 11 i Księdze Powtórzonego Prawa 14 Żydom wówczas i dzisiaj wolno było polować na zwierzęta?

Odp.: Niektórzy współcześni Żydzi uważają, że nie. Ich rozumowanie opiera się na tym, że polowanie na zwierzęta, których się nie spożywa, jest okrutne, a Żydzi nie powinni jeść nawet zwierząt upolowanych zgodnie z zasadami koszerności, ponieważ ich krew nie została odpowiednio spuszczona.

Jednak nie tego mówi Słowo Boże. Nie ma zakazu polowania w celach spożywczych lub sportowych. W Prawie Mojżeszowym, w Księdze Kapłańskiej 17:13, jest napisane, że można polować na zwierzęta i ptaki, pod warunkiem, że krew zostanie spuszczona. Spuszczanie krwi zwierzęcia w terenie nie jest wprawdzie tak dokładne, jak współczesny koszerny proces stosowany przez Żydów, ale spuszczenie krwi w sposób, w jaki robi to myśliwy, jest wszystkim, czego wymagał Bóg.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 11 i Księdze Powtórzonego Prawa 14 można było jeść ptaki latające? Ptaki latające mają wyłącznie ciemne mięso, co wynika z wyższej zawartości krwi w mięsie.

Odp.: Celem przykazania dotyczącego krwi było „spuszczenie krwi”, tj. krwi, która wypłynęła z ciała. Nie chodziło o usunięcie wszystkich mikroskopijnych śladów krwi.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 11:3-8 i Księdze Powtórzonego Prawa 14 nie wolno było spożywać zwierząt przeżuwających, które nie miały rozszczepionych kopyt?

Odp.: Pismo Święte mówi jedynie, że tak nakazał Bóg. Bóg nie tylko szczegółowo opisał zwierzęta, które znali, ale podał też ogólne zasady dotyczące zwierząt, z którymi mogli jeszcze nie być zaznajomieni.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 11:6 i Księdze Powtórzonego Prawa 14:7 napisano, że kaniory (góralki) i zające (króliki) przeżuwają pokarm, skoro zoologowie wiedzą na pewno, że tak nie jest?

Odp.: Hebrajskie słowo jest zgodne ze starożytną klasyfikacją zwierząt, a nie z współczesną. Angielski termin „przeżuwanie” odnosi się do zwierząt zwanych przeżuwaczami, posiadających wiele żołądków do trawienia roślin. Jedno z żołądków rozpoczyna trawienie, a następnie pokarm jest częściowo zwracany i kierowany do innego żołądka. Zwierzę nie może przeżuwać, jeśli jego układ pokarmowy tego nie umożliwia. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę cztery kwestie.

Nie są przeżuwaczami: zające i króliki nie posiadają układu pokarmowego umożliwiającego to, co dziś nazywamy przeżuwaniem pokarmu.

Wyglądają jak przeżuwacze: Ponieważ króliki i zające poruszają szczękami na boki tak jak przeżuwacze i jedzą ten sam pokarm, sprawiają wrażenie, jakby przeżuwały pokarm. Nawet przyrodnik Linneusz początkowo uważał je za przeżuwacze.

Bóg komunikuje się w sposób zrozumiały: Celem Boga było przekazanie Izraelitom praktycznych zasad, których powinni przestrzegać, używając słów i pojęć, które byli w stanie zrozumieć, a Izraelici zaliczali króliki i zające do zwierząt, które „wypychają to, co zostało połknięte”.

Używając ich własnych terminów: Bóg posługiwał się ich własnym językiem, terminami i opisami, aby się z nimi porozumieć. Każdy Hebrajczyk żyjący przed czasami nowożytnymi rozumiałby, że zwierzęta, które „przeżuwają pokarm”, obejmują również króliki i zające. Stosowanie innego, nowożytnego systemu klasyfikacji do pism Mojżesza w sposób anachroniczny oznacza narzucanie współczesnego znaczenia starożytnym słowom.

Zob. When Critics Ask, s. 89–90; Hard Sayings of the Bible, s. 158–160; Bible Difficulties and Seeming Contradictions, s. 89–90; Encyclopedia of Bible Difficulties, s. 126; Wycliffe Bible Dictionary, s. 78 oraz Stephen Caesar, „Zoology in the Pentateuch: Three Alleged Errors”, „Science, Scholarship and Scripture” w „The Christian News”, 2 lipca 2001 r., str. 26, gdzie znajdziesz zasadniczo tę samą odpowiedź.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 11:9–10, 31 wolno było jeść ryby z płetwami i łuskami, a nie inne ryby, kałamarnice i krewetki?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia, ale jednym z powodów mogło być to, że Bóg nie chciał, aby ludzie zapadali na choroby w wyniku niewłaściwego przyrządzania ryb żywiących się na dnie. Fakt, że Prawo Mojżeszowe zakazywało spożywania ryb żywiących się na dnie, odnotowano już w 100 r. n.e. w Liście Barnaby, rozdz. 10, str. 143–144.

P: Skoro w Księdze Kapłańskiej 11:11 i Księdze Wyjścia 35:7 zwłoki delfinów uznano za obrzydliwość, dlaczego Bóg nakazał pokryć nimi Przybytek?

Odp.: Biblia nigdy nie stwierdzała, że delfiny same w sobie są zwierzętami obrzydliwymi. Mówiła jedynie, że spożywanie delfinów jest obrzydliwością, a wykorzystywanie ich skór do powszechnego użytku stanowi obrzydliwość.

Nie było to powszechnie używane słowo hebrajskie, więc istnieje tu pewna niepewność. Delfin zwyczajny żył w Morzu Śródziemnym. Jednak „Słownik biblijny Wycliffe’a” (str. 97) podaje, że zwierzęm, o którym tu mowa, był dugong (lub krowa morska). Dugongi czasami pływały wzdłuż wybrzeży Morza Czerwonego. W tłumaczeniu BSB termin ten oddano jako „szlachetna skóra”, z przypisem, że prawdopodobnie chodzi o skóry dużych ssaków wodnych, a książka „Czy archeologia może potwierdzić Stary Testament?” (str. 31) dodaje również, że w tym rejonie występuje wiele dugongów, a Arabowie do dziś wytwarzają z ich skór sandały. W Księdze Ezechiela 16:10 użyto tego samego hebrajskiego słowa w odniesieniu do „skóry” na sandały.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 11:13-19 wymieniono dwadzieścia ptaków, skoro w Księdze Powtórzonego Prawa 14:11-18 mowa jest o dwudziestu jednym?

Odp.: Obie listy zawierają te same ptaki, z następującymi wyjątkami:

Księga Kapłańska 11:13-19 Księga Powtórzonego Prawa 14:11-18

Wszelkiego rodzaju kanie czarne Kania czarna

Wszelkiego rodzaju sokoły

Obie listy wymieniają wszelkiego rodzaju jastrzębie. Chociaż współcześni zoologowie klasyfikują sokoły jako rodzaj jastrzębi, z technicznego punktu widzenia nie ma to znaczenia, ponieważ nie można narzucać współczesnych klasyfikacji starożytnym listom sporządzonym w innym języku i kulturze. Kluczową kwestią jest to, że starożytni Hebrajczycy najwyraźniej również postrzegali sokoły jako rodzaj jastrzębi.

Drugą odpowiedzią, podaną przez Haleya w książce „Alleged Discrepancies of the Bible” (Rzekome rozbieżności w Biblii), str. 391, jest to, że słowo „sokół” jest przypadkowym błędem skryby. Twierdzi tak, ponieważ w języku hebrajskim słowo „sęp/sokół” (daah) różni się tylko jedną literą od słowa „glede” (raah), a słowo „sęp” nie występuje w Pięcioksięgu Samarytańskim, Septuagincie ani w wielu rękopisach hebrajskich.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 11:20-21 błędem jest stwierdzenie, że istnieją owady czworonożne (pytanie to zadali zarówno ateista, jak i muzułmanin)?

O: Hebrajskie wyrażenie „na czterech” oznacza, że zwierzę nie chodzi wyprostowane. Zatem pies z amputowaną łapą nadal porusza się „na czterech”. Hebrajczycy najwyraźniej nie znali słowa „równolegle”. Jeśli się nad tym zastanowić, to nawet w języku angielskim czy chińskim – jak można by w skrócie wyjaśnić komuś, w jaki sposób zwierzęta czworonożne, sześcionożne i wielo-nożne poruszają się w podobny sposób, nie używając słowa „równolegle”?

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 12:1-8 kobiety są [rzekomo] grzeszne po porodzie? (To pytanie zadał muzułmanin.)

Odp.: Pismo Święte nie mówi o grzechu, a jedynie o nieczystości. Gdy ktoś z rodziny lewitów umierał, Bóg nakazywał im pochować ciało, a oni byli nieczyści aż do wieczora. Stanie się nieczystym różni się od bycia grzesznym, o czym świadczy fakt, że Bóg nakazywał im stać się nieczystymi w określonych sytuacjach.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 12:1-5 matka jest nieczysta po urodzeniu dziecka?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednak stan nieczystości zwalniałby ją z codziennych obowiązków, a czas odpoczynku byłby dla niej korzystny.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 12:1-5 świeżo upieczona matka jest nieczysta przez 7 dni po urodzeniu syna, a przez 14 dni po urodzeniu córki?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Jednak nieczystość nie oznacza grzeszności. Jednym z prawdopodobnych powodów jest to, że chłopcy byli obrzezani w ósmym dniu, a dzięki skróceniu okresu nieczystości w przypadku synów matka mogła uczestniczyć w ceremonii obrzezania.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 12:5-7 młode matki składały ofiarę całopalną i ofiarę przebłagalną z okazji narodzin dziecka, skoro Psalm 128:3 mówi, że macierzyństwo jest błogosławieństwem?

Odp.: Macierzyństwo jest błogosławieństwem. Jednak, podobnie jak niemal wszystko, co robimy, jest ono również splamione grzechem. Nawet nowo narodzone dzieci mają grzeszną naturę.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 13 objawy trądu w tamtych czasach nie miały tych samych cech, jakie znamy obecnie jako trąd?

Odp.: Hebrajskie słowo to oznaczało szeroki wachlarz chorób skóry, a nie tylko to, co nazywamy trądem lub chorobą Hansena.

Na marginesie, wyobraź sobie, jak ważna musiała być higiena skóry w starożytnym świecie, kiedy ludzie nie mieli możliwości częstego kąpieli.

P: Które choroby z tamtych czasów, opisane w Księdze Kapłańskiej 13, można było uznać za trąd?

Odp.: Słownik biblijny Wycliffe’a (str. 462) podaje następującą listę:

Prawdziwa trąd (choroba Hansena), kiła, ospa, świerzb, grzybica włosów, grzybica skóry głowy, ogólnoustrojowe zakażenia grzybicze, czyraki i wrzody, pemfigus, opryszczkowe zapalenie skóry oraz rak skóry. Lista ta pochodzi z artykułu „Trąd w starożytnych czasach hebrajskich” autorstwa dr. Harolda M. Spinki, opublikowanego w czasopiśmie „Journal of the American Scientific Affiliation” z marca 1959 r.

Pytanie: Czym jest „trędowatość zjadająca” wspomniana w Księdze Kapłańskiej 13:51-52?

Odp.: Wiele chorób skóry występujących w tamtych czasach zostało wyeliminowanych w epoce nowożytnej. Hebrajski termin najwyraźniej oznacza rodzaj pleśni lub trądu, którego nie znamy dzisiaj.

Pytanie: Jak to możliwe, że w Księdze Kapłańskiej 13:47-59 oraz 14:33-53 ubrania i domy mogą „zachorować” i mieć trąd?

Odp.: Ubrania mogą roznosić choroby skóry. Grzyby i pleśń mogą rozwijać się zarówno na ubraniach, jak i na ludziach, a ubrania również mogą być nosicielami chorób.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 14:12 ktoś musiał złożyć ofiarę przebłagalną i ofiarę za grzech, gdy został uzdrowiony z choroby?

Odp.: Pismo Święte nie mówi tego wprost, ale

1. Ofiara zawsze wiązała się z obrzędowym oczyszczeniem.

2. Nie ma wzmianki o tym, że dana osoba była „winna” lub „bardziej grzeszna” niż inni tylko dlatego, że cierpiała na tę chorobę.

Możemy z tego wyciągnąć duchową lekcję. Oprócz tego, że Bóg przebacza wierzącym wszystkie grzechy, nadal potrzebujemy oczyszczenia z naszej grzesznej natury.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 14:14,17 nakłada się krew i olej na prawe ucho, prawy kciuk i prawy paluch u nogi?

Odp.: Pismo Święte nie podaje konkretnego wyjaśnienia, ale prawdopodobnie ma to na celu utożsamienie osoby składającej ofiarę z samą ofiarą. Inne przykłady użycia prawego ucha, prawego kciuka i prawego palca u nogi można znaleźć w Księdze Kapłańskiej 8:23-24 oraz w Księdze Wyjścia 29:20.

P: Skoro w Księdze Kapłańskiej 15:16 ludzie byli nieczyści po stosunku seksualnym aż do wieczora, czy oznacza to, że stosunek w małżeństwie jest w jakikolwiek sposób grzeszny?

Odp.: Nie. Nieczystość nie oznacza nieposłuszeństwa wobec Boga, lecz konieczność zachowania większej ostrożności ze względu na ryzyko sanitarne. Na przykład, gdy umierał bliski krewny, należało go pochować i (nie będąc nieposłusznym) pozostawało się nieczystym aż do wieczora. Prawa dotyczące czystości były bardzo ważne w kulturze pustynnej, gdzie wody było niewiele.

Przykładem kapłana, który stał się nieczysty, ponieważ wypełniał wolę Bożą, jest Księga Liczb 19:8.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 15:19-30,33 kobiety są [rzekomo] grzeszne podczas menstruacji? (Tak twierdził pewien muzułmanin.)

Odp.: Nie są grzeszne, a jedynie nieczyste. Gdy umierał ktoś z rodziny lewity, Bóg nakazywał im pochować ciało, a oni pozostawali nieczyści aż do wieczora. Stanie się nieczystym to coś innego niż bycie grzesznym, o czym świadczy fakt, że Bóg nakazywał im stać się nieczystymi w określonych sytuacjach.

Skoro ta kwestia budziła obawy tego muzułmanina, być może zechciałby skomentować to w świetle szariatu: wydmuchiwanie nosa i miesiączka są czynami szatana (Ibn-i-Majah, tom 2, nr 969, str. 87).

Powinien zapytać muzułmańskich uczonych, dlaczego muzułmankom nie wolno modlić się w czasie miesiączki. Oto kilka źródeł z szariatu, które może wykorzystać, aby zadać im to pytanie.

Czarny pies lub kobieta, albo pies i kobieta w okresie menstruacji przerywają modlitwę. Abu Dawud, tom 1, nr 702, 703, str. 181; Ibn-i-Majah, tom 2, nr 949–953, str. 78–80

Kobieta w okresie menstruacji nie może recytować Koranu. Abu Dawud, tom 1, przypis 111, str. 56

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 16:1-2 Bóg okazał Aaronowi nieco wyrozumiałości, skoro nie okazał miłosierdzia jego dwóm synom, Nadabowi i Abihu?

Odp.: Z kontekstu wynika, że Aaron popełnił błąd z niewiedzy, a List do Rzymian 4:15 i List do Rzymian 5:13 pokazują, że Bóg nie uznaje grzechów popełnionych z niewinnej niewiedzy za wykroczenia.

Pytanie: Kim jest Azazel w Księdze Kapłańskiej 16:8 i jaki ma związek z kozłem ofiarnym?

Odp.: Sceptyczny „Przewodnik po Biblii” Asimova (str. 158–159) twierdzi, że jest to dowód na istnienie wcześniejszej, bardziej prymitywnej mitologii żydowskiej. Oto trzy argumenty na rzecz odpowiedzi chrześcijańskiej.

1. Nie, nie ma absolutnie żadnych dowodów na istnienie tej rzekomej prymitywnej mitologii żydowskiej. Dowody, jakie posiadamy na praktyki bałwochwalcze Izraelitów, wskazują, że wszystkie zostały zapożyczone od sąsiednich ludów.

2. Chrześcijanie otwarcie przyznają, że od najdawniejszych czasów wielu Izraelitów praktykowało bałwochwalstwo i mitologiczne obrzędy. Wystarczy przeczytać o złotym cielcu na górze Synaj lub o nieustannych napomnieniach przeciwko czczeniu bożków, by dostrzec, że Stary Testament szczerze przyznaje się do tej niegodziwości, choć Biblia nie wdaje się w zbyt wiele szczegółów.

3. Twierdzenie Asimova opiera się na założeniu, że rytuały Starego Testamentu nie mogły pochodzić od transcendentnego Boga. Asimov zakłada raczej, że źródłem musiały być praktyki bałwochwalcze, i posługując się rozumowaniem cyrkularnym, przytacza przykład Azazela, by udowodnić swoją tezę. Błędem Asimova jest to, że choć porównuje Azazela z hipotetyczną praktyką bałwochwalczą Izraelitów, aby wykazać, że rytuał ten nie został nadany przez transcendentnego Boga, nie ma żadnych dowodów na to, że bałwochwalczy Izraelici stosowali praktykę podobną do Azazela.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 16:10, 22, 26 Bóg wprowadził koncepcję kozła ofiarnego?

Odp.: Biblijna koncepcja kozła ofiarnego różni się od współczesnego znaczenia tego terminu. Współczesne znaczenie tego terminu odnosi się do osoby obwinianej za coś, za co nie ponosi odpowiedzialności.

W Biblii kozioł ofiarny był wypuszczany na pustynię, a symbolicznie cała wina spoczywała na nim. W sensie biblijnym Jezus jest naszym kozłem ofiarnym.

Koncepcja kozła ofiarnego jako symbolu szatana była tradycją żydowską, która pojawiła się znacznie później.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 16 wszystko musiało być wykonywane dokładnie w ten sposób?

Odp.: O powodach można by napisać całą książkę, a Bóg to uczynił – a konkretnie w Liście do Hebrajczyków. Zobacz zwłaszcza rozdziały 7–10 i 13.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 17:3-4,9 ludzie mogli zabijać dowolne zwierzęta, nie składając ich w ofierze?

Odp.: W czasach Wyjścia – nie. Powodem tego było to, że Bóg nie tylko chce, abyśmy Go czcili, ale także chce, abyśmy czcili wyłącznie Jego, a nie oddawali czci ani nie składali ofiar żadnym innym bogom, jak pokazuje Księga Kapłańska 17:7.

Jednak Księga Powtórzonego Prawa 12:20-23 wyraźnie stwierdza, że sytuacja ta ulegnie zmianie po wkroczeniu do Kanaanu.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 17:7 wspomniane demony (se‘irim) były bogami dzikich kóz, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova na str. 159?

Odp.: Zgodnie z „Literal Translation” Greena hebrajski tekst w tym miejscu oznacza „ofiary z kóz”. Zatem, jak ujął to Asimov, byli oni kuszeni, by składać ofiary bogom-kozom.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 17:13 krew była spuszczana i przykrywana ziemią, czy też wylewana jak woda, jak mówi Księga Powtórzonego Prawa 12:24?

Odp.: Obie wersje są poprawne. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Wylewanie i spuszczanie krwi to w zasadzie to samo.

2. Kontekstem Księgi Powtórzonego Prawa jest ogólne spożywanie mięsa, zwłaszcza w domu, gdzie ludzie dbają o czystość. Dlatego nie podano szczegółów dotyczących sposobu usuwania krwi w sposób zapewniający czystość domu.

3. Księga Kapłańska wyraźnie wspomina o polowaniu na polu. Chociaż myśliwy mógłby ulec pokusie, by po prostu pozostawić krew na ziemi, Księga Kapłańska 17:13 wyraźnie dodaje, że myśliwy musi „posprzątać po sobie” i przykryć krew ziemią.

Pytanie: Jakie jest podsumowanie lewickich praw małżeńskich zawartych w Księdze Kapłańskiej 18:1-17 oraz 20:12,14?

Odp.: Oto ograniczenia dotyczące małżeństwa zawarte w Kodeksie Świętości z Księgi Kapłańskiej 17–25.

Punkt widzenia mężczyzny Punkt widzenia kobiety

Córka (bliski krewny) Syn (bliski krewny)

Matka (bliski krewny) Ojciec (bliski krewny)

Matka/macocha Syn/pasierb

Siostra/przyrodnia siostra/przybrana siostra Brat/przyrodni brat/brat przybrany

Wnuczka Dziadek

Siostra rodzica Syn rodzeństwa

Żona brata ojca Syn brata męża

Synowa Teść

Żona brata Brat męża

Teściowa Zięć

Żyjąca siostra żony Mąż żyjącej siostry

Bez ograniczeń:

Córka rodzeństwa Brat rodzica

Córka brata żony Mąż siostry ojca

Żona brata matki Syn siostry

Córka brata rodzica Syn brata rodzica

Córka brata Brat ojca

Żona brata matki Syn siostry męża

Asymetria: Ograniczenia te są „asymetryczne” w odniesieniu do poniższych przypadków. Kobieta może poślubić syna swojej siostry, ale nie syna swojego brata. Mężczyzna może poślubić [byłą] żonę brata swojej matki, ale nie [byłą] żonę brata swojego ojca.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 18:5 ludzie mogą zostać zbawieni poprzez przestrzeganie prawa, skoro Nowy Testament naucza, że tylko Chrystus może nas zbawić?

Odp.: Prawda zawarta w Księdze Kapłańskiej 18:5 stanowi jedynie jeden z elementów mozaiki Bożego prawa, miłosierdzia i łaski. Oto kilka innych elementów, które pasują do Księgi Kapłańskiej 18:5.

1. Hipotetycznie rzecz biorąc, osoba, która doskonale przestrzegałaby Prawa, nie potrzebowałaby Bożego miłosierdzia.

2. Ona (i my) powinniśmy starać się prowadzić życie bez grzechu i doskonale być posłuszni Bogu.

3. Nie jesteśmy jednak w stanie tego zrobić. Nikt nie jest bez grzechu (Księga Przysłów 20:9; Psalm 14:2-3; 19:12).

4. Gdy już to uświadomimy sobie, powinniśmy zwrócić się do Boga i docenić Jego miłosierdzie oraz łaskę.

5. W Starym Testamencie Bóg obiecał ludziom, którzy za Nim podążali, że (w jakiś sposób) jeśli oddadzą się Bogu i Jego Prawu, zostaną zbawieni. Pokazuje to wiele innych wersetów oprócz Księgi Kapłańskiej 18:5.

6. Bóg objawił jedyny środek, jaki wybrał, aby przebaczyć zarówno ich grzechy, jak i nasze – w Jezusie Chrystusie.

7. Chociaż żyjemy po zmartwychwstaniu Chrystusa, Księga Kapłańska 18:5 ma dla nas dzisiaj znaczenie drugorzędne. Bóg nakazuje wszystkim ludziom wierzyć w Jezusa i być Mu posłusznym (2 Tesaloniczan 1:8). Jeśli ktoś wierzy w Boga i jest Mu posłuszny, otrzyma życie wieczne.

Zobacz książkę „Trudne powiedzenia Biblii”, str. 160–161 oraz „Odpowiedzi na 735 zagadkowych pytań biblijnych”, str. 67, aby zapoznać się z inną odpowiedzią.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 18:16 i 20:21 zabroniono mężczyźnie poślubiać żonę swojego brata, skoro Księga Powtórzonego Prawa 25:5-10 nakazywała mu poślubić żonę swojego brata?

Odp.: Księga Kapłańska 18:16-18 mówi, że nie wolno poślubiać żony swojego brata za jego życia. Nakaz poślubienia żony swojego brata zawarty w Księdze Powtórzonego Prawa 25:5-10 ma na celu zachowanie jego rodu po śmierci brata.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 18:8-18; 20:11-14, 17-21 porusza się temat kazirodztwa? (Kwestię tę poruszył muzułmanin.)

Odp.: Ten nieprzyjemny temat wymagał omówienia; egipska rodzina królewska, a później Persowie, regularnie praktykowali kazirodztwo.

Pytanie: Czy zgodnie z Księgą Kapłańską 18:19 i 20:18 mężowie i żony powinni odbywać stosunki płciowe, gdy żona ma miesiączkę?

Odp.: Ten werset wskazuje, że zgodnie z Prawem Mojżeszowym nie powinni.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 18:22,24 i 20:13 homoseksualizm nadal jest złem, czy też jest to coś, co uległo zmianie – na przykład spożywanie wieprzowiny – czy też coś, co pozostało niezmienne, jak zakaz składania ofiar z niemowląt?

Odp.: Nadal jest to grzechem. Nie tylko Nowy Testament milczy na temat jakichkolwiek zmian w tej kwestii, ale mamy również potwierdzenie z Listu do Rzymian 1:26-27 i 1 Listu do Koryntian 6:9, że nadal jest to grzechem.

Księga Kapłańska 18:22 znajduje się bezpośrednio po wersecie zakazującym składania ofiar z niemowląt i przed wersetem zakazującym zoofilii, więc być może Bóg postrzega te trzy kwestie w podobny sposób. Księga Kapłańska 20:13 pojawia się dwa wersety przed dwoma wersetami zakazującymi zoofilii. Zobacz także omówienie Listu do Rzymian 1:26-27 i 1 Listu do Koryntian 6:9.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 18:22-24 i 20:13 homoseksualizm i zoofilia zostały potępione wyłącznie dlatego, że nie mogły one prowadzić do poczęcia dzieci?

Odp.: Nie, nie był to powód podany przez Boga. Powód ten jest jasno określony w Księdze Kapłańskiej 18:22-23. Tak jak stosunek seksualny ze zwierzęciem jest perwersją, tak stosunek seksualny między dwoma mężczyznami jest obrzydliwością dla Boga i w tamtych czasach podlegał karze śmierci.

Pytanie: Kogo Żydzi mieli kochać jako bliźniego, o czym mowa w Księdze Kapłańskiej 19:18?

O: Księga Kapłańska 19:18 mówi, że obejmowało to każdego z ich własnego ludu. Przypuszczalnie obejmowało to również przybyszów (podróżnych i tymczasowych mieszkańców) przebywających w tej ziemi, ale nie Kananejczyków.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 19:20 przewidziano karę dla niewolnicy, która uprawiała seks?

Odp.: Prawo Mojżeszowe nie przewidywało kary dla żadnej kobiety – niewolnicy ani wolnej – która padła ofiarą gwałtu. Jeśli jednak kobieta nie została zgwałcona lub znajdowała się w mieście i nie wołała o pomoc, wolna kobieta podlegała karze śmierci. Niewolnica, biorąc pod uwagę jej sytuację, nie była skazywana na śmierć. Informacje na temat jej kary znajdują się w następnym pytaniu.

Stanowi to ostry kontrast w stosunku do późniejszego prawa rzymskiego, zgodnie z którym niewolnica mogła zostać ukarana odcięciem nosa za „przestępstwo” skromnego zakrywania się przed swoim panem. Prawo Mojżeszowe stanowi również ostry kontrast w stosunku do prawa islamskiego, w którym stosunki seksualne z niewolnicami i jeńczyniami były dozwolone i nigdzie nawet nie były odradzane. Nazywano je „kobietami, które posiadają nasze prawe ręce”. Aby zapoznać się z dokumentacją na ten temat w sunnickim prawie islamskim, przeczytaj Hadisy Buchariego, tom 3, księga 34, rozdział 113, po nr 436, str. 239–240.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 19:20 kobieta została wychłostana?

Odp.: Istnieje niepewność co do hebrajskiego słowa. Oto kilka tłumaczeń.

Wersja króla Jakuba: „zostanie wychłostana; nie zostaną skazani na śmierć…”

Wersja New King James: „za to zostanie poddana chłostie; ale nie zostaną skazani na śmierć…”

NIV: „musi nastąpić odpowiednia kara. Nie zostaną jednak skazani na śmierć…”

NASB: „zostanie wymierzona kara; nie zostaną jednak skazani na śmierć…”

Berean Standard Bible: „musi nastąpić odpowiednia kara. Nie zostaną jednak skazani na śmierć…”

Biblia międzywierszowa Jaya P. Greena: „odbędzie się dochodzenie; nie zostaną skazani na śmierć…”

Tłumaczenia dzielą się na dwie grupy: albo hebrajskie słowo oznacza chłostę, albo dochodzenie/karę. Oczywiście kobieta poniosła jakąś karę. Jednak tylko 400-letnia wersja Króla Jakuba mówi, że chłostano wyłącznie kobietę.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 19:26,31; 20:6,27 zakazano czarów, magii i korzystania z usług medium?

Odp.: Te fragmenty Pisma Świętego wspominają, że

A. Jeśli zwrócisz się do medium, zostaniesz przez nie zanieczyszczony (Księga Kapłańska 19:31)

B. Jeśli zwrócisz się do nich, oddajesz się im (duchowo) w prostytucji (Księga Kapłańska 20:6)

Inne powody, dla których są one złe, to:

1. Ludzie szukają u nich mądrości zamiast u Boga

2. Ludzie ufają ich mocy zamiast Bogu

3. Ludzie oddają się magii i medium zamiast Bogu.

4. Ludzie czasami czczą i oddają cześć tym rzeczom zamiast Bogu.

Nawet jeśli nie robisz wszystkich czterech tych rzeczy, to już samo zrobienie jednej z nich oznacza, że punkty A i B odnoszą się do ciebie. Chrześcijanie nie powinni chodzić do żadnych wróżbitów, nawet dla zabawy na jarmarku.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 19:27 Bóg zwracał uwagę na fryzury?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Włosy rzucają się w oczy, a nieobcinanie ich na skroniach było jednym ze sposobów rozpoznawania żydowskich mężczyzn. Należy zauważyć, że w tej kulturze nawet ci, którzy nie byli nazirejczykami, mogli nosić długie włosy. Zobacz także omówienie 1 Listu do Koryntian 11:14.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 19:28 chodzi o to, że nie należy robić sobie tatuażu?

Odp.: Jest to część Prawa Mojżeszowego. Jednak Nowy Testament mówi, że jesteśmy świątynią Boga i nie chcemy rysować graffiti na ścianach tej świątyni. Objawienie 13:16-18 mówi, że większość ludzi, z wyjątkiem wierzących, będzie miała na prawej dłoni lub czole znak oznaczający 666, liczbę bestii. Jedynym argumentem przemawiającym za posiadaniem tatuaży jest fakt, że w dzisiejszym Egipcie niektórzy Koptowie tatuują krzyż w widocznym miejscu na ciałach swoich nowo narodzonych dzieci. Robią to, ponieważ w przeciwnym razie fundamentalistyczni muzułmanie mogą porwać ich dzieci i wychować je jako muzułmanów.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 20 tak wiele przestępstw karano karą śmierci?

Odp.: Najwyraźniej w oczach Boga były to sprawy na tyle poważne, że zasługiwały na egzekucję. Zamiast próbować dopasowywać Boga do naszych własnych, z góry przyjętych wyobrażeń, nauczmy się tego, czego nauczał Bóg, a następnie poszukajmy powodów takiego stanu rzeczy. Przestępstwa zasługujące na karę śmierci dzielą się na trzy kategorie:

Zabójstwo: umyślne morderstwo oraz nieumyślne zabicie, jeśli sprawca nie uciekł do miasta schronienia. Istotną różnicą między Prawem Starego Testamentu a innymi systemami prawnymi jest to, że nie miało znaczenia, czy ofiarą był niewolnik, czy osoba wolna. Skazanie osoby na śmierć za odebranie życia jest odpowiednią karą za odebranie życia.

Grzechy seksualne: większość grzechów seksualnych – cudzołóstwo, homoseksualizm, kazirodztwo, zoofilia – karana jest śmiercią. Wiele grzechów seksualnych ma charakter uzależniający, a osoby je popełniające próbują wciągnąć innych w swój grzech. Dla dobra ówczesnej społeczności osoby te były skazywane na śmierć.

Otwarte sprzeciwianie się Bogu: Cześć oddawana innym bogom, wróżenie itp. stanowiło sprzeciw wobec Boga ze strony Jego wybranego ludu, Żydów. Oczywiście Żyd mógł opuścić swój lud, zasymilować się w innym kraju i postępować tak, jak mu się podobało. Jednak w przypadku Żydów żyjących jako lud wybrany Bóg nie tolerował sprzeciwu wobec Siebie. Nie tolerował również sprzeciwu wobec rodziców, takiego jak otwarte przeklinanie ich (Księga Kapłańska 20:9).

W Starym Testamencie było mniej przestępstw karanych śmiercią niż w innych kodeksach prawnych. Wiele innych kodeksów przewidywało karę śmierci dla złodziei.

W przeciwieństwie do Prawa Starego Testamentu islamskie prawo szariatu jest inne. Jeśli wolny człowiek i niewolnik wspólnie zabiją niewolnika, niewolnik zostaje stracony, a wolny człowiek musi zapłacić jedynie połowę okupu za krew. Oto cytat: „Malik powiedział o dorosłym i dziecku, którzy wspólnie zamordowali mężczyznę. „Osoba dorosła zostaje stracona, a dziecko płaci połowę pełnego odszkodowania za krew”. Malik powiedział: „Tak samo jest w przypadku wolnego człowieka i niewolnika, gdy zabijają niewolnika. Niewolnik zostaje stracony, a wolny człowiek płaci połowę jego wartości”. Muwatta Malika 43.3.3

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 20:2 słowo „Molech” naprawdę odnosi się do „melech” (król) i czy jest to zakaz dotyczący boga ludu, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova, str. 162?

O: Nie. Nazwa „Molech” mogła wywodzić się od słowa oznaczającego króla. Był to jednak konkretny bożek, którego czcili Ammonici. Istnieją dowody na to, że bóg o imieniu Muluk był znany w mieście-państwie Mari około 1700 r. p.n.e.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 21:1-4 kapłan mógł opłakiwać tylko rodziców, braci i siostry mieszkających w domu, a nie inne osoby?

O: Najwyraźniej utrzymywanie przez kapłana rytualnej czystości niezbędnej do pełnienia obowiązków uznano za ważniejsze niż narażanie się na rytualne nieczystości z powodu śmierci kogokolwiek poza najbliższą rodziną.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 21:11 arcykapłan nie mógł stać się rytualnie nieczysty nawet z powodu pogrzebu własnych rodziców?

Odp.: Najwyraźniej uniemożliwiało to znaczenie urzędu arcykapłana.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 21:18-23 Bóg wydaje się nie lubić osób o ograniczonych możliwościach i zabrania osobom z niepełnosprawnością fizyczną zostania arcykapłanem?

Odp.: Gdyby Bóg chciał, mógłby swobodnie wybierać wyłącznie osoby niskiego wzrostu, wysokie, o czarnych włosach, leworęczne lub jakiekolwiek inne, jakie tylko zechciałby. Jeśli Bóg wybrał osoby pozbawione wad fizycznych i nie uznał za konieczne wyjaśnienie nam swoich powodów, jest to Jego wyłączna prerogatywa.

Możemy spekulować, że powód ten może być związany z tym, że kapłan pełni rolę „wzoru” dla ludu podczas składania ofiar. Oczywiście ofiary ze zwierząt również musiały być wolne od wad, jak pokazuje Księga Kapłańska 22:20-25.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 22:28 nie wolno było zabijać w tym samym dniu zarówno matki, jak i jej młodych w celu złożenia ofiary?

Odp.: Pismo Święte tego nie wyjaśnia. Być może ma to związek z Księgą Wyjścia 23:19: „Nie wolno ci gotować koźlęcia w mleku jego matki”.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 23:6 jest prawdą, że „bez wątpienia stosowanie przaśnego chleba w rytuałach jest niezwykle starożytne i sięga czasów znacznie wcześniejszych niż Wyjście”?

Odp.: Nie mamy żadnych zapisów potwierdzających, że praktyka ta była stosowana przed Wyjściem. Jeśli Asimov uważa za istotne, że nie mamy żadnych wzmianek o Dniu Pojednania (Jom Kippur) sprzed wygnania (zob. omówienie Księgi Kapłańskiej 23:26-32), to dlaczego uważa, że stosowanie przaśników miało bardzo starożytne korzenie?

Ktoś inny mógłby argumentować (z równie niewielkim poparciem) przeciwnie, że Dzień Pojednania miał miejsce przed Wyjściem, a stosowanie przaśnego chleba pojawiło się po wygnaniu. Oczywiście wszystkie fragmenty Pisma Świętego, które wspominają o przaśnym chlebie, można by odrzucić jako „dodatki napisane najwyraźniej po wygnaniu, ponieważ przaśny chleb wskazuje na późną datę”.

Domyślam się, że Asimov zaczerpnął tę informację z „Anchor Bible Dictionary”, tom 6, str. 756, a zwłaszcza str. 759–760, w sekcji „Teorie pochodzenia”. Jednak ta liberalna książka nie dostarcza żadnych dowodów na to, że święto to obchodzono poza Biblią. Najwyraźniej teoria ta została zapoczątkowana przez Juliusa Wellhausena w XIX wieku.

Jeśli chodzi o mnie, to skoro jedyne dowody wskazują, że Izraelici praktykowali tutaj obie formy, opieram się na tych dowodach.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 23:26–32, Księdze Kapłańskiej 16:1–34 oraz Księdze Liczb 29:7–11 rzeczywiście nie ma wzmianki o obchodzeniu Dnia Pojednania aż do czasów po wygnaniu, jak twierdzi „Przewodnik po Biblii” Asimova na stronie 158?

Odp.: Asimov nie podaje również żadnych wzmianek o obchodzeniu tego święta w czasach po wygnaniu w Starym Testamencie, ale to nie ma znaczenia. Nie należy oczekiwać wielu zapisów dotyczących rytuałów świątynnych, w których napisano by: „przeprowadziliśmy to tak, jak należało”. Podobnie nie ma historycznych zapisów dotyczących zbierania drewna dla Świątyni, ale wiemy, że Gibeonici, którzy byli zbieraczami drewna, pełnili swoją funkcję zarówno przed, jak i po wygnaniu. Podobnie nie mamy zapisów sprzed wygnania dotyczących żadnych rytuałów świątynnych, poza tym, co zostało już zapisane w Biblii.

W Roku Jubileuszowym, zgodnie z Księgą Kapłańską 25:8-9, w Dzień Pojednania rozbrzmiewał dźwięk trąby. Zatem obchody Roku Jubileuszowego obejmują również obchody Dnia Pojednania.

Wydawałoby się dziwne, gdyby Mojżesz spisał rytuały Dnia Pojednania w Księdze Kapłańskiej 16:1-34; 23:26-32 oraz w Księdze Liczb 29:7-11, a następnie od razu ich nie przestrzegał.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 23:32 święto Dnia Pojednania przypadało na dziewiąty dzień, czy też na dziesiąty dzień, jak [rzekomo] podaje Księga Kapłańska 16:29?

Odp.: Rozpoczynało się wieczorem dziewiątego dnia i trwało przez cały dziesiąty dzień. W odpowiedzi należy wziąć pod uwagę trzy kwestie.

1. Księga Kapłańska 23:32 wyraźnie stwierdza, że czas ten trwał od wieczora dziewiątego dnia do wieczora dziesiątego dnia.

2. Ludzie zazwyczaj nie wykonywali żadnej pracy po zapadnięciu zmroku.

3. Księga Kapłańska 16:29 mówi jedynie, że nie wolno wykonywać żadnej pracy dziesiątego dnia.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 23:42-43 Izraelici, którzy wyszli z Egiptu, mieszkali w szałasach, czy w namiotach, jak mówią Księga Wyjścia 16:16; 33:8 i Księga Liczb 11:10?

Odp.: Jedną z odpowiedzi jest to, że hebrajskie słowo oznaczające szałas, „cukkah”, jest terminem ogólnym, który może oznaczać zarówno chatę, jak i namiot. Jednak prawdopodobnie nie jest to poprawna odpowiedź, ponieważ istnieje bardziej rozsądne wyjaśnienie.

Oto główne punkty tej odpowiedzi.

1. Na pustyni Izraelici mieszkali przez ponad 40 lat w trwałych namiotach, a nie tylko w pospiesznie zbudowanych chatach, co potwierdzają fragmenty Księgi Wyjścia 16:16; 33:8 oraz Księgi Liczb 11:10, a także pokazuje Księga Jozuego 7:22.

2. Jeszcze w Egipcie Księga Wyjścia 12:7, 22-23 dowodzi, że mieszkali w domach (chatach), ponieważ podczas Paschy wszyscy musieli posmarować krew na odrzwiach swoich domów.

3. Izraelici mieli tylko jeden dzień na spakowanie się i przygotowanie, jak wynika z Księgi Wyjścia 11:4–12:14. Księga Wyjścia 12:11 przypomina, że ich wyjście nastąpiło w wielkim pośpiechu.

4. Dlatego też, choć na pustyni budowali namioty, nie mieli ich przy sobie, gdy po raz pierwszy opuszczali Egipt.

5. Należy zauważyć, że Księga Kapłańska 23:42-43 nie upamiętnia faktu, że Izraelici mieszkali w szałasach przez ponad 40 lat, ale to, że mieszkali w szałasach w momencie, gdy zostali wyprowadzeni z Egiptu.

6. Łatwo byłoby przeoczyć to rozróżnienie między mieszkaniem w namiotach przez ponad 40 lat a mieszkaniem w szałasach na początku, chyba że ktoś pisałby o tym, czego sam doświadczył.

Pytanie: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 24:3 Bóg chciał, aby lampa z oliwą z oliwek paliła się nieprzerwanie dzień i noc, nawet gdy nikt jej nie widział?

Odp.: Ludzie i tak wiedzieliby, że nigdy nie zgasła. Być może miało to symbolizować, że Bóg nigdy nie śpi, nigdy nie przestaje czuwać nad światem i nigdy nie przestaje czuwać nad nami.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 24:10-22 skazanie na śmierć przez ukamienowanie syna, który bluźnił, było zbyt surową karą?

Odp.: Nie. Nie chodziło tu tylko o wulgarny język, ale o bluźnierstwo przeciwko świętemu imieniu Boga poprzez przekleństwo. Było to coś więcej niż nawet bezczeszczenie imienia Bożego – stanowiło to sprzeciw wobec prawa Bożego w ramach rządów teokratycznych. Oczywiście dzisiaj nie żyjemy pod takimi rządami i gdyby ktoś tak postąpił, nie powinniśmy próbować wyrządzać mu krzywdy.

P: Dlaczego w Księdze Kapłańskiej 25:35 i Księdze Wyjścia 22:25 nie wolno było pobierać odsetek od własnego ludu, skoro w Księdze Powtórzonego Prawa 23:20 można było pobierać odsetki od obcych?

Odp.: Księga Powtórzonego Prawa 23:20 wskazuje, że pobieranie odsetek od obcych jest dopuszczalne ze względów handlowych. Jednak osoba pobożna i tak nie naliczałaby nadmiernych odsetek, zgodnie z Księgą Przysłów 28:8 i Księgą Ezechiela 18:8. Niemniej jednak pomoc przyjacielowi lub współwyznawcy nie powinna wynikać z pobudek handlowych. Nakazano im udzielać pomocy ubogim Izraelitom, a nie uchylać się od obowiązków, zarabiając zamiast tego na pożyczkach udzielanych ubogim.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 25:35 i Księdze Wyjścia 22:25, skoro mogli pobierać odsetki od obcych, ale nie od własnego ludu, nie narusza to wielu wersetów, które mówią, że pewne prawa miały być takie same dla Izraelitów i obcych?

Odp.: Poniższe wersety pokazują, że znaczna część prawa religijnego i cywilnego była taka sama zarówno dla rodowitych Izraelitów, jak i dla obcych. Jednak żaden werset nie mówi, że prawa dotyczące pożyczania pieniędzy musiały być takie same. Oto wszystkie istotne wersety.

Księga Wyjścia 12:49 i Księga Liczb 9:14 mówią o przepisach dotyczących Paschy dla nie-Izraelitów, którzy dobrowolnie pragną obchodzić Paschę.

W Księdze Kapłańskiej 24:16 oraz w Księdze Liczb 15:29-30 stwierdza się, że przepisy dotyczące grzechów ceremonialnych i bluźnierstwa są takie same.

Księga Kapłańska 16:29 odnosi się do przepisów dotyczących szabatu. Gdyby obcokrajowcy mogli prowadzić handel w szabat, a pobożni Izraelici nie, postawiłoby to Izraelitów w niekorzystnej sytuacji rynkowej.

Księga Kapłańska 19:33 mówi, że nie wolno im źle traktować obcych niebędących Izraelitami, przebywających na ich ziemi.

Księga Kapłańska 24:22 mówi, że przepisy dotyczące morderstwa i spowodowania obrażeń mają być takie same dla rodowitych mieszkańców i obcych.

Pytanie: Dlaczego Księga Kapłańska 25:46 i Księga Wyjścia 21:2-21 akceptują niewolnictwo?

Odp.: Niewolnictwo w Biblii przypominało stosunek służby na czas określony. Zgodnie z Księgą Wyjścia 21:2-5 wszyscy hebrajscy niewolnicy mieli być uwalniani co siódmy rok. Kiedy niewolnik był uwalniany, jego były pan miał go hojnie zaopatrzyć z tego, co posiadał, zgodnie z Księgą Powtórzonego Prawa 15:13-15. Jedynym wyjątkiem od uwolnienia hebrajskiego niewolnika była sytuacja, gdy niewolnik kochał swojego pana na tyle, by zdecydować się pozostać niewolnikiem do końca życia (Księga Wyjścia 21:5-6). Jednak Hebrajczycy nie zawsze uwalniali swoich niewolników, jak pokazuje Księga Jeremiasza 34:8-22; Bóg zganił ich za to. Niewolnikami stali się:

Złodzieje, którzy nie byli w stanie spłacić długów (Księga Wyjścia 22:3)

Kobiety sprzedane przez rodziców jako konkubiny (Księga Wyjścia 21:7-11)

Ludzie, którzy sprzedawali się w niewolę z głodu

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 26:30 Bóg brzydził się Izraelem, czy też w Księdze Zachariasza 2:8 byli oni źrenicą Jego oka, a w Księdze Kapłańskiej 26:44 nie brzydził się nimi?

Odp.: Bóg postrzegał wybranych Izraelitów jako cennych w Jego oczach, jako źrenicę Jego oka. Natomiast nieposłusznych Izraelitów, którzy odrzucili Boże prawo, uważał za odrażających i bezwartościowych (Jeremiasz 2:5; 12:8). W podobny sposób Chrystus umarł jako ofiara przebłagalna za cały świat (1 J 2:2), ale w stosunku do tych, którzy odrzucają Chrystusa, Bóg nie waha się ujawnić nam pełnego wymiaru swojego gniewu. Więcej wyjaśnień dotyczących tej samej odpowiedzi można znaleźć w książce „When Critics Ask” na stronie 94.

P: Czy Księga Kapłańska 27:1-8 wskazuje, że mężczyźni są bardziej wartościowi niż kobiety?

Odp.: Nie. Księga Rodzaju 1:27 pokazuje, że zarówno mężczyźni, jak i kobiety zostali stworzeni na obraz Boży, a List do Galatów 3:26-28 wskazuje, że mężczyźni i kobiety, Żydzi i nie-Żydzi, są równie cenni jako synowie Boży. Jednak Księga Kapłańska 27:1-8 pokazuje, że w tamtych czasach mężczyźni mieli wyższą wartość ekonomiczną niż kobiety lub dzieci.

Księga Kapłańska 27:1-8 odnosi się do składania Panu ślubowania w postaci równowartości pieniężnej jakiejś rzeczy. Tak więc, na przykład, wartość mężczyzny powyżej sześćdziesiątego roku życia była mniejsza niż kobiety poniżej sześćdziesiątego roku życia.

Pytanie: Czy w Księdze Kapłańskiej 27:28-29 poświęcanie ludzi Panu w celu ich zguby sankcjonuje ofiary z ludzi?

Odp.: Nie, ponieważ egzekucja nie jest ofiarą z ludzi. Zabijanie morderców i innych przestępców miało miejsce, ponieważ Bóg nakazał to dla zachowania porządku. Kontekst Księgi Kapłańskiej 23–27 dotyczy praw i nie ma nic wspólnego z żadnymi ofiarami ze zwierząt, a tym bardziej z ofiarami z ludzi. Biblia nigdy nie sankcjonuje niczego przypominającego ofiary z ludzi, z dwoma wyjątkami. Bóg wystawił Abrahama na próbę, aby sprawdzić, czy złoży w ofierze Izaaka, choć nie doszło do ofiary z ludzi, a Jezus dobrowolnie umarł za nas.

P: Czy w Księdze Kapłańskiej 27:30–33, Księdze Liczb 18:21–32; Księdze Powtórzonego Prawa 12:5–14; 14:22–29; 26:12–15 oraz Księdze Malachiasza 3:10 chrześcijanie powinni dziś oddawać dziesięcinę?

Odp.: Nie. Nadal powinniśmy wspierać materialnie dzieło Boże (2 List do Koryntian 8-9). Nie jest to jednak dokładna dziesięcina, ponieważ List do Rzymian 7:6 mówi: „Teraz jednak, umarłszy dla tego, co nas wiązało, zostaliśmy uwolnieni od Prawa, abyśmy służyli w nowy sposób, według Ducha, a nie według starego sposobu, według litery prawa” (BSB).

Całe nasze życie powinno być poświęcone Bogu, abyśmy mogli ofiarować więcej niż dziesięcinę. Ponieważ jednak Stary Testament określał dziesięcinę, a my mamy wyższy standard niż Stary Testament, można powiedzieć, że dziesięcina wyznacza dolną granicę hojności. Jednak 2 List do Koryntian 9:7 mówi, że powinniśmy ofiarowywać z radością, a nie pod przymusem.

Pytanie: Skąd wiemy na podstawie Filona Żyda, że to, co mamy w Księdze Kapłańskiej, jest tym, co zostało pierwotnie napisane?

Odp.: Jako chrześcijanie ufamy, że Stary Testament, który Chrystus potwierdził, jest tym Starym Testamentem, jaki powinniśmy posiadać. Co więcej, dla muzułmanów Koran w surze 5:46 mówi, że Jezus otrzymał Torę. Posiadamy wczesne rękopisy z czasów Chrystusa, o czym mowa w następnym pytaniu. Istnieje jednak dodatkowa linia dowodów. Filon z Aleksandrii był żydowskim uczonym, który żył w latach 15/20 p.n.e. – 50 n.e. Pisał po grecku, ale ciekawe jest to, że jego greckie cytaty ze Starego Testamentu są bardziej zgodne z hebrajskim tekstem masoreckim niż z grecką Septuagintą. Bardzo szczegółowo omawiał znaczenie poszczególnych wersetów. Oto wersety z Księgi Kapłańskiej, do których się odnosił:

1:3, 9, 13; 2:1, 11, 13; 3:12, 16, 17; 4:22, 31; 5:2, 4, 5, 20, 21; 6:9, 13, 20; 7:5, 34; 8:29–36; 9:1–14, 24; 10:1–3, 6, 8, 9, 16; 11:3, 4, 9, 10, 20–22, 42, 43; 13:3, 11, 12, 14; 14:35, 36; 15:31; 16:7,10,17,20; 17:11; 18:1,6,7; 19:13,4,9,11,13,14,16,23-25,32,35,36; 20:18; 21:11,17; 22:4, 6, 10, 12; 23:1, 2, 10, 27; 24:2, 15; 25:4, 8, 9, 10, 23, 31; 26:3, 8, 10, 12, 36; 27:3, 32, 33

Więcej informacji można znaleźć w książce „Dzieła Filona: kompletna i nieokrojona, nowa, zaktualizowana wersja”.

P: Którzy z wczesnych pisarzy odwoływali się do Księgi Kapłańskiej?

Odp.: Pisarze sprzed soboru nicejskiego, którzy cytowali lub nawiązywali do wersetów z Księgi Kapłańskiej, to:

List Barnaby (ok. 70–130 r. n.e.)

Justyn Męczennik (ok. 138–165 r. n.e.)

Meleto/Melito z Sardes (170–177/180 r. n.e.) w swoim liście do Onesimusa wymienił Księgę Kapłańską wśród ksiąg Starego Testamentu. Niezwykłe jest to, że zamienił kolejność Księgi Liczb i Księgi Kapłańskiej. W dziele „Pascha”, str. 72. Informacja ta zachowała się w „Historii kościelnej” Euzebiusza, 4.26.

Ireneusz z Lyonu (182–188 r. n.e.) zacytował połowę wersetu

Klemens Aleksandryjski (193–217/220 r. n.e.)

Tertulian (198–220 r. n.e.) „…gdy prawo kapłańskie było spisywane przez Mojżesza w Księdze Kapłańskiej, widzimy, że zostało to nakazane…” Odpowiedź Żydom, rozdz. 5, str. 156

Orygenes (225–254 r. n.e.)

Cyprian z Kartaginy (ok. 246–258 r. n.e.)

Anatoliusz z Aleksandrii (270–280 r. n.e.)

Wiktorin z Petau (męczennik, 304 r. n.e.)

Metodiusz z Olimpu i Patary (270–311/312 r. n.e.)

Po soborze nicejskim również inni pisarze odnosili się do Księgi Kapłańskiej.

Hieronim (373–420 r. n.e.) omawia księgi Starego Testamentu. W szczególności omawia Księgę Rodzaju, Księgę Wyjścia, Księgę Kapłańską, Księgę Liczb, Księgę Powtórzonego Prawa, Torę, Księgę Hioba, Jezusa, syna Nave’a [Jozuego], Księgę Sędziów, Księgę Rut, Księgi Samuela, Księgi Królów (2 księgi), dwunastu proroków: Ozeasza, Joela, Amosa, Obadiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza, Malachiasza, Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela, Daniela, Estery, Ezdrasza i Nehemiasza. List 53, rozdz. 7–8, str. 99–101.

Pytanie: Jakie są najwcześniejsze rękopisy Księgi Kapłańskiej, które zachowały się do dziś?

Odp.: Zwoje znad Morza Martwego: (od 250 r. p.n.e.) 13 egzemplarzy według książki *The Dead Sea Scrolls Today*, str. 30 oraz *The Encyclopedia of the Dead Sea Scrolls*, tom 1, str. 488. W publikacji *The Dead Sea Scrolls Translated: The Qumran Texts in English*, wydanie drugie, odnotowano co najmniej 12 oryginałów. W „Wycliffe Bible Dictionary”, str. 436–438, podano liczbę 8 egzemplarzy. Zgodnie z publikacją „The Dead Sea Scrolls Translated: The Qumran Texts in English”, wyd. 2, str. 474, fragment 4Q17 zawierający Księgę Wyjścia 38 aż do Księgi Kapłańskiej 2 datowany jest na 250 r. p.n.e. Jego treść jest niemal identyczna z tekstem masoreckim. Egzemplarze te oznaczono jako:

1Q3 zawiera 21 fragmentów, które pochodzą z 3 lub 4 oryginalnych rękopisów.

2Q5 (Księga Kapłańska 11:22–29 w paleohebrajskim)

4Q23 Księga Kapłańska 26:2-16 w języku greckim. (150–1 r. p.n.e. ze względu na wczesne, formalne pismo hasmonejskie) (15 różnic tekstowych w stosunku do Septuaginty)

4Q24 zawiera 30 fragmentów, ale wszystkie pochodzą prawdopodobnie z tego samego oryginału. I wiek p.n.e.

4Q25 zachowało się jedynie 6 lub 9 fragmentów z rozdziałów 1, 3–5 i 8.

4Q26 zawiera cztery fragmenty (od 30 r. p.n.e. do 20 r. n.e., wczesne pismo herodiańskie)

4Q26a – dziewięć fragmentów z rozdziałów 3, 19–22

4Q26b – jeden fragment z Księgi Kapłańskiej 7:19–26

4Q119 (Septuaginta)

4Q120 (Septuaginta)

6Q2 (Księga Kapłańska 8)

11Q1

11Q2 zawiera dwa fragmenty, które prawdopodobnie pochodzą z tego samego oryginału. (fragmenty z rozdziałów 7–10, 14–15, 25) (ok. 50 r. n.e. ze względu na „późne pismo herodiańskie”)

Zwoje znad Morza Martwego – Septuaginta: Słownik biblijny Wycliffe’a, str. 436–438, podaje, że najstarszym znanym zachowanym egzemplarzem Septuaginty jest tekst Księgi Kapłańskiej pochodzący z jaskini nr 4 wśród zwojów znad Morza Martwego; datuje się go na 100 r. p.n.e.

Ogółem w zwojach znad Morza Martwego zachowało się 487 z 859 wersetów Księgi Kapłańskiej (56,7%).

Księga Kapłańska 1:1-17; 2:1-16; 3:1-14,16-17; 4:1-8,12-14,18-19,23-28,30; 5:6,8-10,12-13,16-24; 6:brak; 7:19-26; 8:12-13,26-28,31,33-34; 9:1-10,12-13,15,22-24; 10:1-2,9-20; 11:1-40; 12:brak; 13:3–9, 32–33, 39–43, 58–59; 14:16–34, 40–57; 15:1–5, 10–11, 19–24; 16:1–15, 15–29, 34; 17:1–11; 18:16–21, 27–30; 19:1–8, 30–37; 20:1–6, 20–24, 27; 21:1–4, 6–12, 17–24; 22:1–33; 23:1-8,10-29,40; 24:2-23; 25:28-36,45-49,51-52; 26:2-33; 27:5-22,30-31? Więcej szczegółów można znaleźć w książce „The Meaning of the Dead Sea Scrolls” (Znaczenie zwojów znad Morza Martwego), str. 423.

W Masadzie zachowały się dwa egzemplarze Księgi Kapłańskiej:

Mas1a (Księga Kapłańska 4:3-9) (50-1 p.n.e.)

Mas1b – 45 fragmentów Księgi Kapłańskiej 8:31–11:40 (25–75 n.e.) (zgodnych z tekstem masoreckim).

Wśród zwojów znad Morza Martwego znaleziono aramejskie tłumaczenia Księgi Kapłańskiej, zwane targumami, takie jak 4Q156. Dwa niewielkie fragmenty aramejskie pochodzą z II wieku p.n.e.

Greckie rękopisy obejmują Vaticanus (325–350 n.e.) (cała Księga Kapłańska) oraz Alexandrinus (ok. 450 n.e.) (cała Księga Kapłańska). Zob. „Wprowadzenie ogólne do Biblii”, str. 391–394.

Manuskrypt Sinaiticus (340–350 r. n.e.) zawiera Księgę Kapłańską 20:27–22:30.

Samarytanie sporządzili własną kopię Tory w II wieku p.n.e., choć najwcześniejsze zachowane kopie samarytańskie pochodzą ze średniowiecza. „Zwoje znad Morza Martwego dzisiaj”, str. 125–126.

Syryjskie tłumaczenie Septuaginty zostało sporządzone przez biskupa Pawła z Telli (616–617 r. n.e.) i zachowało się do dziś, zgodnie z informacją zawartą w książce „Rękopisy greckiej Biblii”, str. 35 (przypis).

Wcześni pisarze kościelni uznawali Księgę Kapłańską za część Biblii.

Pytanie: Jakie są różnice w tłumaczeniu Księgi Kapłańskiej między tekstem hebrajskim a grecką Septuagintą?

Odp.: Oto kilka z nich, ale najpierw omówimy ogólne kwestie związane z tłumaczeniem językowym.

Hebrajski tekst masorecki Grecka Septuaginta

itp.

Księga Kapłańska zawiera łącznie 859 wersetów. Poniżej znajduje się kilka fragmentów wersetów z odmianami rękopiśmiennymi. Nie obejmuje to całej Księgi Kapłańskiej, ale skupia się przede wszystkim na rozdziałach 16–18. O ile nie zaznaczono inaczej, pierwsze zdanie pochodzi z tekstu masoreckiego (MT), a drugie z Septuaginty (LXX).

Kpł 1:16 „plon” i jego „*”. Nie jest jasne, czy „*” oznacza „treść”, „pióra” czy inne słowo.

Księga Kapłańska 3:1–11 wydaje się brakować w 4Q24

Kpł 4:7 „wyleje” w porównaniu z błędnie zapisanym „wyleje” w tekście z Masady Mas1a

Kpł 4:19 „szeroki ogon, to, co go pokrywa, i nerki” w porównaniu z „szerokim ogonem, tłuszczem pokrywającym wnętrzności, dwiema nerkami i tłuszczem na nich” (przypis w NRSV)

Kpł 7:21 „rzecz obrzydliwa” w porównaniu z „rzeczą rojącą się”

Księga Kapłańska 7:29-38 nie występuje w Septuagincie.

Kpł 9:19 „szeroki ogon, to, co go przykrywa, oraz nerki” w porównaniu z „nimi” (Septuaginta)

Kpł 11:13-19 „sęp” (21 ptaków) w porównaniu z brakiem wzmianki (20 ptaków) w Septuagincie i Pięcioksięgu Samarytańskim

Kpł 11:26 „ma kopyta i nie przeżuwa pokarmu” w porównaniu z „ma kopyta i przeżuwa pokarm” (Septuaginta, 2Q5)

Kpł 14:24 pierwotny skryba pominął ten werset, a został on dodany nad linią w 4Q23.

Kpł 14:45 pierwotny skryba pominął ten werset, a w manuskrypcie 4Q23 został on dodany nad linią.

Kpł 14:31 „na miarę swoich możliwości” w porównaniu z „na miarę swoich środków, jeden” w Septuagincie i tłumaczeniach syryjskich. (przypis w NRSV)

Kpł 15:31 „oddzielić synów / dzieci Izraela od ich nieczystości” w porównaniu z „sprawić, by dzieci / synowie Izraela wystrzegali się swoich nieczystości”

Kpł 16:1 Septuaginta dodaje po słowie „zmarł”: „przynosząc obcy ogień”

Kpł 16:10 dwukrotnie „kozioł ofiarny” w porównaniu z „całkowitym usunięciem”

Kpł 16:12 „kadzidło” a „kadzidło pachnące”

Kpł 16:13 „świadectwo” vs. „tabliczki świadectwa”

Kpł 16:20 „gdy skończy” kontra „ma skończyć”

Kpł 16:25 „spali jako kadzidło tłuszcz ofiary przebłagalnej” kontra „złoży tłuszcz jako ofiarę przebłagalną”

Kpł 16:34 „I uczynił tak, jak Pan nakazał Mojżeszowi” a „jak Pan nakazał Mojżeszowi”

Kpł 17:2 „Do Aarona i jego synów oraz do…” (MT, Pięcioksiąg Samarytański) a „Do Aarona i do…” (11Q2)

Kpł 17:3 „z Izraela” w porównaniu z „z Izraela lub spośród obcych/przybyszów przebywających/mieszkających wśród was”

Kpł 17:3 brak (MT) vs. „przebywających w Izraelu” (4Q26) vs. „przebywających wśród was” (Septuaginta)

Kpł 17:4 „jako ofiarę dla Jehowy, przed przybytkiem Jehowy” a „aby złożyć ją jako dar Panu (kuriou) przed przybytkiem Pana”

Kpł 17:6 „Spalcie tłuszcz jako kadzidło o przyjemnym zapachu” vs. „złóżcie tłuszcz jako ofiarę o przyjemnym zapachu”

Kpł 17:7 „składają swoje ofiary kozłom” vs. „ofiary dla próżnych [bogów]”

Kpł 17:8 „obcych, którzy przebywają wśród was” vs. „synów prozelitów przebywających wśród was”

Kpł 18:5 „Ja jestem Jahwe” a „Ja jestem Pan (Kuriou), wasz Bóg”

Kpł 18:11 „córka żony twojego ojca, zrodzona przez twojego ojca, ona [jest] twoją siostrą” vs. „córka żony twojego ojca; ona jest twoją siostrą z tego samego ojca”

Kpł 18:14 „ona jest twoją ciotką” a „ona jest twoją krewną”

Kpł 18:17 „są ciałem” vs. „są twoim ciałem” (Septuaginta)

Kpł 18:21 „poświęcajcie je Molechowi” vs. „służcie władcy” [być może tłumacze Septuaginty nie wiedzieli, jak oddać w języku greckim imię bożka „Molech”]

Kpł 18:21 „zbezczeszczysz imię swojego Boga” vs. „zbezczeszczysz moje święte imię”

Kpł 18:23 dwukrotnie „zwierzę” vs. „czworonóg”

Kpł 18:23 „haniebne mieszanie” kontra „obrzydliwość”

Kpł 18:25 „Wyrównam mu jego nieprawość, a ziemia wypluwa swoich mieszkańców” vs. „Wyrównałem im ich nieprawość z tego powodu, a ziemia jest obciążona tymi, którzy na niej mieszkają”.

Kpł 18:27 „Lud tej ziemi popełnił” (MT, Pięcioksiąg Samarytański) kontra „Wy, ludzie tej ziemi, popełniliście [a On był nimi zniesmaczony i rzekł do was: y] odziedziczycie ich la’n’.” (11Q2)

Kpł 18:28 „wyrzuca” vs. „ucierpiała”

Kpł 19:2 „Jesteście święci” w porównaniu z „Bądźcie święci”

Kpł 19:36 „z uszu sprawiedliwych kamienie sprawiedliwości” (MT, Septuaginta, Pięcioksiąg Samarytański) a „kamienie sprawiedliwości” 4Q26a

Kpł 22:9 „poczuje winę za to i umrze w tym” vs. „poczuje winę i umrze w świątyni” (Wulgata)

Kpł 22:22 „Albo brodawka, albo egzema, albo wilgotna wysypka skórna” (MT, Pięcioksiąg Samarytański) a „Albo wilgotna wysypka skórna, albo egzema, albo brodawka” (11Q2)

Kpł 26:31 „wasze sanktuarium” a „wasze sanktuaria” (Pięcioksiąg Samarytański) (The Anchor Bible Dictionary, tom 5)

Bibliografia do tego pytania: tłumaczenie hebrajskie pochodzi z „Literal Translation” Jaya P. Greena, a tłumaczenie Septuaginty – z przekładu Sir Lancelota C.L. Brentona „The Septuagint: Greek and English”. Wykorzystano również „The Expositor’s Bible Commentary”, „The Anchor Bible Dictionary”, tom 5, oraz przypisy w Bibliach NASB, NIV, NKJV i NRSV.